اطلسی

نام  فارسی: اطلسی
خاستگاه: آمریکای جنوبی
نام انگلیسی:
Petunia
نام علمی: Petunia x hybrida
خانواده:   SOLANACEAE  – سیب زمینیان
نامهای دیگر: آمارلیس

توضیحات:

اطلسی با نام علمی “Petunia x hybrida” گیاهی نسبتاً سریع الرشد، یکساله و بومی آمریکای جنوبی است. گل ها شیپور مانند، قرمز رنگ با حاشیه سفید و چین دار بوده و در فصل تابستان تا پاییز ظاهر می شوند.

نوع بومی آن در ایران هر چند با گلبرگ کمتر لیکن از عطر دلپذیر ی برخوردار است. گل اطلسی ساقه ای کرکدار و پرشاخه دارد. گل اطلسی، شیپوری شکل و مخملی است. ممکن است کم پَر یا پُر پَر باشد، بیشتر به رنگ های سفید، قرمز، بنفش، و دو رنگ دیده می شود. این گل خوشبوست و شب ها عطر آن بیشتر است.

این گیاه به دلیل آسیب پذیری در برابر باد و باران بهتر است در گلدان نگهداری شود اما در صورت نگهداری مناسب میتوان آن را در فضای آزاد هم کاشت.

گلهای اطلسی از لحاظ شکل ظاهری به چهار گروه تقسیم می شوند:

نیازهای محیطی اطلسی :

آبیاری: اگرچه تا حدودی به خشکی مقاوم است اما برای افزایش تعداد گلها و عمر گلها به آبیاری منظم نیاز دارد و خاک آن نباید خشک شود. این مسئله در مورد اطلسی های کاشته شده در گلدان از اهمیت بیشتری برخوردار است.

بهتر است که قبل از آبیاری سطح خاک را بررسی کنید. اگر متوجه از بین رفتن رطوبت سطح خاک شدید آبیاری را انجام دهید و اجازه ندهید که خشکی سطح خاک به لایه های زیرین نیز نفوذ کند. متاسفانه اطلسی از بارانهای شدید صدمه می بیند بنابراین بهتر است که در هنگام آبیاری نیز آب را بر روی گیاه نپاشید

نور: به مکانی روشن و پر نور با حداقل ۵ ساعت نور مستقیم آفتاب در طی روز نیاز دارند و هر مقدار که نور مستقیم بیشتری دریافت کنند قدرت رویشی آنان بیشتر خواند شد. کمبود نور از جمله دلایل رنگ پریدگی ساقه ها ، بلند شدن ساقه و افزایش فاصله بین برگها و عدم گلدهی گیاه است.

دما: اطلسی دما را تا حدود ۳۰ درجه سانتیگراد به خوبی تحمل می کند اما اگر دما به بیش از این افزایش یابد باید به آبیاری آن بیشتر توجه کرد تا از خشکی ناشی از گرمای زیاد آسیب نبیند همچنین اصولا در گرمای شدید هوا از میزان گلدهی آن کاسته می شود.

این گیاه نسبت به سرما حساس است و دما بهتر است که به ریز ۱۵ درجه نزول نکند.

خاک: خاکی غنی با زهکش مناسب که رطوبت منظم داشته باشد برای این گیاه بهترین است. زهکش نامناسب خاک و باقی ماندن آب در آن به مدت طولانی از جمله دلایل عدم موفقیت در پرورش اطلسی است.

به همین دلیل و برای سبک شدن بستر کاشت و همچنین تقویت مواد غذایی در زمان تهیه مخلوط خاکی استفاده از خاک برگ ، کود پوسیده گاوی و همچنین پیت موس توصیه می شود. کمبود مواد غذایی موجب کاهش گلدهی و پریدگی رنگ برگها خواهد شد.

برای کوددهی به این گیاهان می توان از کودهای مخصوص گیاهان زینتی بخصوص فرمولهای ۱۰-۱۰-۱۰ و یا ۸-۸-۸ هر ۴-۳ هفته یکبار استفاده کرد. کوددهی بیش از اندازه ویا استفاده از کودهای قوی تر از جمله دلایل رشد بیش از اندازه ساقه ها و کاهش گلدهی می باشد. کمبود آهن نیز دلیل زرد شدن برگها بخصوص برگهای این گیاه  است.

تکثیر گل اطلسی

هرس: جدا کردن گلهای پژمرده بخصوص در مورد اطلسی های گلدانی، به گلدهی مداوم این گیاه کمک خواهد کرد همچنین برای بلند شدن بیش از اندازه ساقه ها می توان  حدود ۱۰ سانتیمتر از طول ساقه بلند را باقی و مابقی را قطع کرد تا با این کار رشد ساقه های جانبی تحریک و گیاه بیشتر فرم و شکل بوته ای بگیرد و گلهادر سراسر بوته شکل بگیرند و نه فقط در انتهای ساقه ها.

تکثیر: یکی از متداولترین راه های تکثیر این گیاه کاشت بذر آن است. بذرها در طی ۱۵-۵ روز جوانه می زنند و در حدود ۶ هفته بعد این گیاهان را می توان به گلدان اصلی و یا بستر اصلی کاشت منتقل کرد.

بذرهای اطلسی بسیار ریز هستند و به نور برای جوانه زنی نیاز دارند بنابراین روی آنها را یا نپوشانید. اگر ریز بودن بذرها و در دست گرفتن آنان مشکل است می توانید از وسیله ای مانند نمک پاش با سوراخهایی ریز برای پاشیدن بذرها بر روی سطح بستر کاشت استفاده کنید.

از مخلوط پیت موس، شن درشت و پرلایت می توان برای کاشت بذرها استفاده کرد. قبل از قراردادن بذرها بر روی سطح بستر کاشت، ابتدا با غبارپاشی و ترجیحا آب گرم سطح بستر را به خوب مرطوب کنید و سپس بذرها را بر روی آن قرار دهید تا سبز شدن بذرها بهتر است که آبیاری را با کمک اسپری آب انجام دهید و به هیچ وجه اجازه ندهید که بستر کاشت خشک شود.

برای حفظ رطوبت می توان نایلون پلاستیکی شفافی بر روی محیط کاشت قرار داد تا منجر به باقی ماندن رطوبت در محیط اطراف بذرها شود. محیط نیز باید روشن اما به دور از نور مستقیم آفتاب باشد.

دمای ۲۱ الی ۲۵ درجه سانتیگراد برای جوانه زنی بذرها مناسب است. بعد از گیاهچه های کوچک ۴-۲ برگ داشتند می توان آنان را از بستر کاشت اولیه به مکانی دیگر منتقل کرد.

عکس گل اطلسی

آفات و بیماری گل اطلسی

از جمله آفات این گیاه می توان به شته اشاره کرد. لارو حشرات مختلف افت دیگری است که معمولا از برگ تغذیه می کنند و سوراخهایی را بر روی برگها بوجود می آورند. فعالیت معدنچی برگ نیز منجر به ظهور خطوطی نامنظم به رنگ کرم-سفید بر روی برگه می شود که البته این آفت معمولا ضرر چندانی ایجاد نمی کند اما از نظر ظاهری باعث افت کیفیت گیاه می شود.

کپک خاکستری از بیماری های قارچی این گیاه است که در اثر آن لکه هایی قهوه ای رنگ بر روی برگ گل و ساقه شکل می گیرد و قارچهایی خاکستری رنگ بر روی قسمتهای مختلف گیاه شکل می گیرند. قارچهای مختلف می توانند موجب پوسیدگی ریشه این گیاه شوند که در اثر آنان ریشه بدرنگ و آبدار می شود و گیاه پژمرده شده و برگها کم رنگ می شوند. .

بیماریهای مختلف ویروسی می توانند مشکلاتی را برای این گیاه بوجود آوردند و در مجموع موجب کوتاه قامت ماندن گیاه، بدشکل و بدرنگ شدن گلها ، بروز لکه‌هایی زرد رنگ بر روی برگها و پژمردگی گیاه می شود. بیماری های ویروسی راه حل ندارد و تنها باید از شیوع آنان جلوگیری کرد. مبارزه با شته که عامل اصلی ویروسها است از جمله عوامل اصلی مبارزه با این بیماری محسوب می شود.