در این هنگام از سال، شاهد هوایی سرد در روزهایی آفتابی هستیم. این روزها در باغچه گردش کرده و برای سال بعد برنامه ریزی نمایید. گیاهان مناسب سال آینده را کاشته و وضعیت باغچه و گیاهان را ساماندهی کنید.

باغچه گیاهان زینتی:

برای داشتن باغچه ای پاکیزه و مرتب، نیاز است تا گیاهان چند ساله علفی را هرس کنید و شاخ و برگ آن ها را تا ارتفاع ۱۵ سانتی متری بالاتر از سطح زمین، کوتاه کنید. البته برخی افراد، بخش هوایی گیاهان را تا بهار سال آینده، هرس نمی کنند و اعتقاد دارند این کار باعث حفاظت گیاه در برابر سرمای زمستان می شود.

در مورد برخی از گیاهان مانند گیاهان خانواده گندمیان، بخش هوایی خشک شده گیاه، ظاهری جذاب تر در زمستان ایجاد می کند.

علاوه بر این، بقایای بعضی گیاهان، منبع غذایی با ارزشی برای پرندگان در زمستان به شمار می روند؛ و پرندگان در این فصل از سال، از حشرات موجود در بقایای گیاهی تغذیه می کنند. هرچند که بسیاری از آفات، در این پسماندها زمستان گذرانی کرده و در بهار سال آینده باعث خسارت به گیاه می شوند. بهتر است برای زیباتر شدن باغچه و حفاظت از گیاهان و همچنین ایجاد سرپناهی برای پرندگان، در نقاط کانونی باغچه اقدام به ساخت لانه های زیبای پرندگان کنید.


کارهای لازم در باغچه گیاهان زینتی:

 

هرس گیاهان چندساله
• کاشت پیاز لاله
• تهیه قلمه های چوبی و کاشت پرچین ها
• محافظت از گیاهان حساس با پوشاندن آن ها

پیازهای گل کاشته شده در بستر:

در مناطق سردسیر و با شروع خشک شدن گیاهان، پیازها را با کاه و دیگر مواد خشک باغی بپوشانید. فقط زمانی که خطر یخبندان جدی شد، پیازها را از خاک خارج کنید. در مورد پیازهایی همچون گلایول، بهتر است برای انبار کردن به موقع، تا حد امکان پیازها را زود از خاک خارج کنید.

هنوز زمان کافی برای کاشت پیازهای بهاری همچون لاله در اختیار دارید. اکنون زمان مناسبی هست برای تقسیم بوته های پرپشتی که گل دهی آن ها کاملا متوقف شده است؛ زیرا فعالیت حیاتی بوته به حداقل رسیده و تنش حاصل از تقسیم ریشه، برایشان مشکب جدی ایجاد نمی کند.

تهیه قلمه چوبی:

برای ازدیاد درختان و بوته ها، می توان از قلمه های چوبی استفاده کرد، قلمه ها فضای کمی را اشغال کرده و نیاز به مراقبت کمتری دارند.

قلمه ساقه، معمول ترین نوع قلمه ها می باشد که در آن، قسمتی از ساقه را که دارای جوانه جانبی یا انتهایی است، از گیاه مادری جدا کرده و برای ریشه زایی، در محیطی مناسب قرار میدهند تا پس ازایجاد ریشه، به صورت گیاهی جداگانه رشد کند.

قلمه ساقه را می توان در مراحل مختلف رشد، گرفت. به عنوان مثال برای یاس زرد از قلمه چوب سخت و برای اسپیره از قلمه چوب نرم برای تکثیر استفاده می شود.

ابتدا بستر کاشت قلمه ها را آماده کنید. یه چاله به عمق مناسب (متناسب با طول قلمه ها) حفر کرده و در صورت سنگینی بافت خاک، در کف چاله به ارتفاع ۲ تا ۳ سانت شن و ماسه بریزید.

از گیاه مورد نظر، قلمه هایی با ۴ جوانه یا بیشتر بگیرید و آن ها را به گونه ای ببرید که از زیرِ پایین ترین جوانه و بالایِ بالاترین جوانه قطع شده باشند. سعی کنید برش قلمه ها به صورت اریب باشد.

قلمه ها را به صورت قائم در بستر قرار دهید به گونه ای که ۲ تا ۳ جوانه، بالاتر از سطح خاک قرار گیرند.

پس از استقرار مناسب قلمه ها در بستر، می توانید به آن ها برچسب زده و نوع قلمه و تاریخ و سایر مشخصات را بنویسید. سپس خوب آبیاری کنید و تا پاییز سال آینده آن ها را به حال خود گذاشته تا ریشه دار شوند.

 

بوته هایی که می توان از آن ها قلمه چوبی گرفت:

زرشک زینتی
• شمشاد
• یاس زرد
• بید
• شیرخشت
• آکوبا
• دُم موشی
• اسپیره
• نرگس درختی

باغچه سبزی ها:

پس از برداشت آخرین محصولات، زمین را شخم زده و به حال خود رها کنید. کلوخه ها در اثر یخبندان، می شکنند خصوصا اگر باف خاک سنگین باشد. این کار باعث می شود تا ریشه علف های هرز مقاوم که در خاک مانده اند، از بین بروند.

می توانید یک روز قبل از یخبندان، زمین شخم زده شده را غرقاب کنید تا در اثر یخبندان، بسیاری از آفات از بین بروند. یخ آب باعث بهبود ساختار فیزیکی خاک های سنگین شده که منجر به حفظ رطوبت در خاک و گسترش ریشه گیاهان می شود.

همچنین لارو و تخم بسیاری از حشرات که در حال زمستانگذرانی هستند در اثر یخبندان، از بین رفته و سال آینده خسارت کمتری به باغچه وارد می شود. به این ترتیب به صورت طبیعی از آسیب آفات و علف های هرز تا حدودی جلوگیری می شود.

کاشت درختان میوه دانه دار:

معمولا در اواخر پاییز، نهال درختان میوه دانه دار برای کاشتن، به فروش می رسد. در صورت تهیه این نهال ها در این فصل از سال، باید هرچه سریع تر و تا زمانی که نهال در خواب زمستانه هست، در زمین اصلی کاشته شود. نهال ها را در روزهایی با هوای مناسب و زمانیکه خاک زیاد خیس و یخ زده نیست، در زمین بکارید.

معمولا کشت در اواخر پاییز و در دمای مناسب، باعث می شود تا درخت در زمین، استقرار بهتری داشته باشد و با آب و هوای محل کاشت، سازگاری بهتری پیدا کند، در این صورت در اثر تنش های محیطی مانند سرما، مقاومت بهتری نشان خواهد دهد. بهترین زمان کاشت برای مناطق سردسیر، بعد ازگذشت دوره یخبندان است.

برای کاشت نهال ها، ابتدا چاله ای به عمق یک متر حفر کرده، در کف گودال، مخلوط مواد آلی پوسیده همچون خاک برگ و مقداری خاک سطحی حاصل از حفر گودال، ریخته و ریشه های نهال را پس از آنکه مدتی در آب قرار گرفته و تازه شده اند، در مرکز گودال و روی مخروط خاک و خاک برگ قرار دهید.

اگر نهال پیوندی است، نهال را نسبت به جهت وزش باد غالب منطقه، به گونه ای بکارید که وزش باد باعث شکستن درخت از محل پیوند نشود. گودال را با خاک پر کرده، سپس با پا اطراف محل کاشت را فشار دهید تا منافذ خالی اطراف ریشه پر شود و نهال، محکم تر در خاک قرار گیرد. با شن کش، سطح خاک را یکدست کنید و سپس آبیاری نمایید.

نهال درختان میوه دانه دار که بر روی تنه اصلی، شاخه های زیادی تولید می کنند، کاملا هرس شوند. بخش هوایی را تا ارتفاع ۶۰ سانتی متری از سطح خاک، کوتاه کنید تا درخت بتواند شاخ ها ی تازه تولید کند.

معمولا برای داشتن فرم بهتر در سال های آینده، ۴ شاخه در ۴ جهت اصلی، روی تنه اصلی نگه داشت می شود که این چهار شاخه باید روی تنه، با فاصله مناسب از یکدیگر قرار گیرند و زیاد به هم نزدیک نباشند.

نکته: تمامی عملیات های مربوط به کاشت نهال های دانه دار و هرس آن ها، باید در زمان خواب درخت انجام گیرد.

کارهای لازم در باغچه سبزی و میوه:

محافظت از سبزی های حساس و بوته های توت فرنگی با پوشاندن آن ها
کاشت نهال های خریداری شده
هرس درختان میوه دانه دار