کشاورزی زیستی متضمن کیفیت غذایی

کشاورزی زیستی متضمن کیفیت غذایی

تعاریف کشاورزی زیستی:

کشاورزی زیستی ، طبیعی یا ارگانیک (Organic farming) یعنی مصرف به شدت محدود کودهای شیمیایی و سموم دفع آفات نباتی در تولیدمحصولات کشاورزی که در راستای تعامل سازگار فعالیت های انسانی با چرخه طبیعت و استفاده متعادل و منطقی از آن بوده است و این امر به ایجاد تعادل پایدار درمنابع پایه اب وخاک منجر خواهد شد بنابراین هدف پایداری در بطن مفهوم کشاورزی زیستی نهفته است.

کشاورزی زیستی نوعی کشاورزی است که در تولید و فرآوری محصولات آن از کودهای شیمیایی، سموم، هورمون‌ها و دگرگونی‌ها و دستکاری‌های ژنتیکی استفاده نشود و همه مراحل تقویت زمین، کاشت و برداشت با استفاده از نهاده‌های طبیعی (همچون کود زیستی، کمپوستها، حشرات سودمند، ریزاندامگان کارآ یا EM) باشد. کشاورزی ارگانیک، سیستمی تولیدی است که سلامت خاک، اکوسیستم‌ها و انسان را پایدار می‌سازد و بر فرایند بوم شناسانه، تنوع زیستی و چرخه‌های سازگار با شرایط محلی تکیه دارد.

با اینکه کشاورزی زیستی به سیستمی اطلاق می‌شود که از واریته‌های اصلاح نژادشده ژنیتیکی و کودها و سموم شیمیایی استفاده نمی‌کند. لیکن این تعریف جامعی برای کشاورزی زیستی نیست. کشاورزی ارگانیک یک سیستم مدیریتی جامعی است که کمیت و کیفیت محصولات از تولید تا فرآوری و انتقال به مصرف کننده، سلامت خاک، گیاه، حیوان، انسان، میکروارگانیسم‌ها و محیط سیاره زمین بعنوان یک موجود زنده واحد، اصول اکولوژوکی و محیط زیست، اصول عدالت و روابط اجتماعی و احترام به مخلوقات و اصول پایداری زیستی در آن مد نظر است. این تعریف توسط فدراسیون بین‌المللی جنبش کشاورزی ارگانیک ارائه شده است (IFOAM).

کشاورزی زیستی

 

فرآورده های زیستی در ایران بیشتر با عنوان سالم و در اروپا و آمریکا با عنوان ارگانیک (Organic) یا بیولوژیک (Bio) شناخته می شوند. این محصولات مزه بهتر و ارزش غذایی بیشتری دارند و مقدار ویتامین ها در آنها غالبا بیش از محصولات رایج است. در کنار محصولات ارگانیک، عناوینی چون سالم و طبیعی نیز مطرح می شوند. هر چند هر سه دسته، محصولات بسیار با کیفیتی هستند که با سلامتی انسان سازگار هستند؛ اما در ادامه لازم است به تفاوت های اندکی که میان آنها وجود دارند، اشاره کنیم:

۱- محصولات طبیعی:
این دسته از محصولات طعم و کیفیت خوبی داشته و بقایای مواد شیمیایی مصنوعی در آن ها وجود ندارد. این محصولات بر اساس شرایط آب و هوایی و خاک، در اقلیم های خاصی می رویند و از این رو در طول سال های متمادی هیچ گونه نهاده شیمیایی در آنها استفاده نشده است.

۲- محصولات ارگانیک:
مهم ترین هدف از پرورش این محصولات، حفظ و پایداری خاک و اکوسیستم به عنوان ارزش های زیست محیطی می باشد. در تولید محصولات ارگانیک، حاصلخیزی خاک، سلامت محصول و عدم استفاده از مواد شیمیایی مصنوعی در تمام مراحل تولید تا عرضه مورد توجه قرار می گیرد.

۳- محصولات سالم:
محصولات سالم کشاورزی دارای باقیمانده عناصر مصنوعی (سموم، آفت کش ها، فلزات سنگین و …) در حد مجاز برای سلامتی انسان می باشند. از این رو بایستی تحت کنترل استانداردها و قوانین تدوین شده، تولید شوند تا مقادیر مواد مذکور در محصولات، در محدوده مجاز قرار گیرند.

دلایل تقاضا برای محصولات ارگانیک در سطح جهان:

۱- اولین دلیل مهم برای تقاضای جهانی نسبت به محصولات ارگانیک وجود خواص غذایی بهتر و طبیعی این محصولات نسبت به محصولات تولید شده در سیستم زراعی رایج و محصولات اصلاح شده است .مطالعات نشان می‌دهد ارزش غذایی و ویتامینها در غالب محصولات ارگانیک و اصلاح نشده بسیار بیشتر از محصولات سیستم رایج است از این جمله می‌توان به محتوی بیشتر ویتامیهایی مانند ویتامین B-C و ویتامین E و لیکوپن و مواد معدنی همچون منیزیم آهن و روی در محصولات باغی مانند گوجه‌فرنگی و وجود آنتی‌اکسیدانها و اسیدهای آمینه مفید در سایر محصولات اشاره کرد.

۲- دومین دلیل تقاضا برای این محصولات مطابقت زیست محیطی این محصولات چه از فرایند تولید تا انتقال به مصرف کننده و نیز سیستم جامع اکولوژیکی مدیریت این مزارع است که حداقل آسیب زیست محیطی و حداکثر تطابق آن با سیستم‌های طبیعی در بر دارد.

۳- آخرین دلیل برای درخواست تولید محصولات ارگانیک در سطح دنیا وجود باورهای مذهبی و اخلاقی است که این باور ها محیط زیست را بعنوان محیطی برای پرورش نسل‌های گذشته حال و آینده و به جهت تولید غذا برای نسل‌های مختلف در نظر می‌گیرد وهر گونه صدمه زدن به آن را از لحاظ اخلاقی و یا مذهبی را محکوم می‌کند . اخبار حاکی از آنست که حتی مسیحیان آمریکا در سال جدید میلادی اقدام به خرید کاج‌های نوئلی که بصورت ارگانیک تولید شده بود می‌کردند و تمایل بیشتری نسبت به خرید این محصولات و وجود داشته و این تمایل تنها در مواد غذایی خلاصه نمی شود.

کشاورزی زیستی

اهداف مهم کشاورزی زیستی

۱- تولید غذا با کیفیت و کمیت کافی ومناسب
۲- حفظ وافزایش حاصلخیزی خاک در درازمدت
۳- ایجاد توازن هماهنگ بین تولید محصولات کشاورزی
۴- کاهش انواع آلودگیها در آب وخاک و هوا
۵- حفظ سلامتی کشاورزان و تولیدکنندگان ازطریق ایجاد اکوسیستم سالم
۶- تولید غذای سالم و متنوع
۷- تولید منسوجات با دوام و کیفیت
۸- حفظ تنوع ژنتیکی سیستم های تولید
۹- حفاظت از منابع آب وگونه های زیستی و بهره برداری صحیح ازآنها و درنهایت حفظ محیط زیست
۱۰- افزایش درآمدکشاورزان وتولیدکنندگان وکاهش هزینه های تولید در مناطق کم بازده

جایگاه محصولات زراعی و باغی زیستی در ایران 

شرایط اقلیمی خشک و نیمه خشک کشور ما برای کشاورزی زیستی مساعد است به دلیل اینکه تاثیر نهادهای مورد مصرف در کشاورزی مدرن (به ویژه کود و سم) در این اراضی کمتر است و همچنین مصرف کودهای آلی در این زمینها باعث افزایش سریع حاصلخیزی خاک و نفوذپذیری آن نسبت به آب می شود.

باتوجه به اینکه ۲/۱درصد اراضی کشاورزی جهان در ایران قرار دارد و فقط حدود ۳/۰ درصد سموم مصرفی جهان در ایران مصرف می شود در وضعیت بهتری نسبت به میانگین جهان قرار دارد براساس آمار سال ۱۳۸۰ در ایران بیش از ۲۳۹ هزار هکتار از مزارع و باغات از سم و کود استفاده نشده و در بیش از ۸۰۸هزار هکتار نیز از سموم استفاده نشده که این میزان در خراسان ۷۷۵۳۷ هکتار بدون استفاده از کود و سم و ۴۵۷۶۶ هکتار بدون استفاده از سم کشت گردیده است.

برای پایه گذاری سیستم کشاورزی زیستی در کشور همزمان باتوسعه تولید این محصولات در مورد ایجاد زمینه های عرضه مطمئن در شبکه توزیع نیز باید برنامه ریزی لازم صورت گیرد زیرا اقتصادی کردن کشاورزی زیستی برای توسعه وگسترش آن ضروری است.

اصول و روشها:

حفاظت خاک بعنوان یک موجود زنده واحد بعنوان اولین و اصلی‌ترین هدف در کشت ارگانیک مد نظر قرار می‌گیرد. بطوریکه سایر عوامل و نهادها باید به گونه‌ای باشد که در دراز مدت سبب حاصل‌خیزی بیشتر خاک و احیای اکوسیستم زنده آن گردد.

کشاورزی زیستی

اقداماتی که در کشاورزی ارگانیک انجام می‌شود به قرار زیر است:
– کشت مخلوط
کود سبز
– مالچ‌های زیستی
– تناوب زراعی
– شخم حداقل یا عدم شخم
– استفاده از عناصر غذایی مکمل مجاز
– استفاده از بقایای گیاهی و دامی
– تغذیه موجودات مفید خاکزی
– گیاهان پوششی
نهاده‌ها در کشاورزی زیستی:
– کود دامی
کود سبز
– مالچ‌های کاه و کلش
– میکروارگانیسم‌های مفید
– حشرات مفید
– استفاده از سموم زیستی
– نیروی انسانی
آسیب‌پذیری گیاه زراعی در سیستم رایج:
استفاده از سموم شیمیایی سیستم تک کشتی و دادن کودهای شیمیایی باعث مشکلاتی برای گیاه زراعی شده.
مدیریت آفات و بیماریها:
– کنترل بیولوژیکی
– تناوب زراعی
– کشت مخلوط
– کمربندهای حفاظتی
– کشت گیاهان تله
– مدیریت علفهای هرز
– گیاهان مانع
– حفظ موازنه عناصر غذایی
– گزینش واریته مناست با شرایط منطقه
– بذر پاک
– حذف گیاهان بیمار
– استفاده از مواد طبیعی برای کنترل پاتوژن‌ها
– تاریخ کاشت مناسب
کشاورزی زیستی
مدیریت علفهای هرز:
– تناوب زراعی و کشت مخلوط
– محصولات علوفه‌ای چند ساله
– آللوپاتی
– انتخاب گیاه زراعی مناسب
– مدیریت گیاه زراعی (تاریخ کاشت، عمق کاشت، تراکم و …)
– کنترل مکانیکی و استفاده از شعله
مقایسه انرژی ورودی در کشاورزی رایج و ارگانیک برای بعضی محصولات زراعی در تمامی محصولات بررسی شده بسیار بیشتر از سیستم ارگانیگ است. که این امر خطرات زیست محیطی بسیاری که تو سط سیستم رایج اکوسیستم را تهدید می‌کند را نمایان می‌سازد.
محتوی کربن خاک براساس کوددهی در صورتیکه تناوب مورد کشت برای سیستم زراعی بصورت غله و علوفه تکرار شود:
محتوی کربن خاکی که با کود دامی تغذیه شده است بسیار بیشتر از سیستم های دارای کوددهی شیمیایی و بدون کود بوده همچنین روند افزایش آن در ۳ دهه قابل ملاحظه است.
مقایسه ترکیب کربن در خاک:
در کشاورزی ارگانیک ترتیب کربن در خاک بسیار بیشتر از کشاورزی رایج است.
ویژگی های کشاورزی زیستی
۱-درتولید محصولات زراعی و باغی زیستی لازم است از موادطبیعی نظیر کودهای آلی، کمپوست برای تقویت خاک و گیاه استفاده شود ودرمورد گوشت و محصولات لبنی می بایستی تغذیه حیوانات با محصولات کاملاً طبیعی صورت گیرد.
۲- برای کاهش خسارت آفات و بیماریها از دشمنان طبیعی آنها و روشهای غیرشیمیایی استفاده شود.
۳- برای مبارزه با علفهای هرز از مبارزه مکانیکی و سایر روش های غیرشیمیایی استفاده شود.
۴- محصولات کشاورزی تولیدشده از طریق کشاورزی زیستی گرانتر از تولیدات سایر روشها می باشد.
۵- مزرعه باید به نحوی مدیریت شود که حداکثر استفاده از موادغذایی به عمل آمده و کمترین ضایعات به جابماند.
۶- تمامی تاسیسات آبرسانی و درتماس مستقیم با آب باید عاری از سرب، مواد
عقیم کننده و مضر برای حیوانات، انسان و محیط زیست باشد.

کشاورزی زیستی متضمن کیفیت غذایی

جنبه‌های اقتصادی:
یک‌ نظام‌ کشاورزی‌ پایدار،‌ طبق‌ تعریف‌ باید جواب‌گویی‌ نیازهای‌ نسل‌ حاضر، بدون‌ مخاطره‌ انداختن‌ نیا‌زهای‌‌ نسل ‌آینده‌‌ باشد، ضمن‌ این که باید از نظر اقتصادی‌ برای‌ کشاورزان و جامعه‌ به‌ طور کلی‌ پایدار و امکان‌پذیر باشد. کشاورزان زیستی‌ با کشت‌ چندین‌ محصول‌ در یک‌ زمان‌ که‌ اغلب  با‌ دامداری‌ همراه‌ است‌ تنوع‌ شغلی‌ خود را افزایش‌ می‌دهند. تنوع، مخاطرات‌ اقتصادی‌ را کاهش‌ می‌دهد و باعث خودکفایی‌ در زمینه‌ عناصر غذایی، تغذیه‌ دام، مواد آلی خاک‌ و انرژی‌ می‌شود.
هزینه تولید:
هزینه تولید درمزارع زیستی بدلیل استفاده کمترازنهاده های خارجی،کمترازمزارع رایج است. خرید کودهای مصنوعی و آفت کش در این نظام وجود ندارد هزینه علوفه خریداری شده، دامپزشکی و تعویض دام نیز کمتر است. علاوه براین کشاورزان زیستی هزینه کمتری را برای استهلاک سرمایه گذاری های مربوط به نهاده هایی نظیر ابزارهای ماشین و تجهیزات پرداخت می کنند. در مجموع هزینه نهاده ها در مزارع زیستی کمتر است. چالش اصلی کشاورزان زیستی کنترل علف های هرز است. علف های هرز عامل‌ محدودکننده تولید در مزارع زیستی هستند و کشاورزان زیستی نسبت به دیگرعملیات مدیریّتی، زمان و هزینه بیشتری را صرف کنترل علف های هرز می کنند.
در کشاورزی زیستی، روش های مکانیکی و دیگر روش های مدیریّتی جایگزین علف کش ها شده است. خاک ورزی برای کنترل علف های هرز پس از سبزشدن گیاه، به شکل سطحی و غیر عمیق انجام می شود تا خاک فشرده نگردد. برخی عقیده دارند که علف های هرز سبب افزایش نیاز به شخم و هزینه های آن می گردد. در عمل، این تصور صحیح نیست. کشاورزان زیستی با بهبود ساختمان خاک و اعمال مدیریت مناسب دریافته اند که نسبت به نظام های رایج در برخی مواقع به خاک ورزی کمتری نیازاست.
ارگانیک
درآمد خالص مزرعه:
به نظر می رسد درآمد خالص مزارع زیستی کمی بیشتر از مزارع رایج باشد. به طورکلی مخارج کمتر بوده و درآمد بیشتر است (به دلیل وجود یارانه مابه التفاوت قیمت محصولات زیستی نسبت به محصولات رایج).
این مابه التفاوت بسته به محصول وزمان متفاوت است.صنعت زیستی به سرعت درحال تغییر است که این امر منجربه عدم ثبات قیمت ها می گردد. به عنوان مثال مابه التفاوت بالا برای یک محصول می تواند برخی کشاورزان رابه سمت تولید و پرورش آن محصول هدایت کند. در این حالت بازار اشباع شده و قیمت کاهش پیدامی کند. برخی معتقدند که باگذشت زمان، مابه التفاوت ها به ثبات می رسد.
در یکی از مطالعات نشان داده شدکه کشت گندم دوروم، گندم نرم زمستانه و یونجه در مزارع زیستی، حتی بدون پرداخت مابه التفاوت، سود بیشتری فراهم می کنند. در شرایط پرداخت مابه التفاوت گندم دوروم، کتان، گندم سیاه، چاودار پاییزه و یونجه، درآمدزا ترین محصولات با یکدیگر یک تناوب پایدار زیست محیطی و اقتصادی تشکیل می دهند. (انتز و همکاران، ۱۹۹۹).در مقایسه محصولات مزارع زیستی و رایج در انتاریو (کانادا)، کشت لوبیا و ذرت برای کشاورزان زیستی، حتی بدون پرداخت مابه التفاوت، سود بیشتری داشت.
غلات پاییزه در مزارع زیستی در مقایسه با مزارع رایج، سود کمتری داشت. سود ناخالص در تمام محصولات در مزارع زیستی بیشتر بود. در گاوداری های انتاریو، درآمد خالص نظام های زیستی، ۵۲% بیشتر از نظام های رایج بود (شولوبی و همکاران، ۱۹۹۹). قیمت بالای محصولات زیستی با کاربرد محصولات کم ارزش تر در تناوب، خنثی می شود. کودهای سبز محصولات مرتعی که به نظر می رسد توانایی بهبود خاک را دارند، بازده اقتصادی بالایی ندارند.کشت مخلوط روشی است که محصولات کم ارزش را در تناوب جای می دهد، ضمن اینکه محصولات با ارزش نیز در مزرعه پرورش داده می شود.
تناوب زراعی باعث کاهش مخاطرات نیز می شود. با کشت چند محصول به طور همزمان، درآمد مزرعه در مقابل نوسانات قیمت بازار و یا کاهش عملکرد بیمه خواهدشد.به نظر می رسد صنعت زیستی، نه تنها در کانادا به سادگی نمی تواند در حد کفایت، گسترش یابد تا از نظر تقاضا برای آینده ای روشن راضی کننده باشد. بنابراین‌ باید تعداد بیشتری‌ کشاورزان، عرضه کننده‌گان‌ نهاده‌ها و صنایع‌ تبدیل‌ موادغذایی را در جهت‌ کشاورزی‌ زیستی‌ تشویق‌ کنیم.
کشاورزی زیستی متضمن کیفیت غذایی
بازار یابی:
تقاضا برای‌ مواد غذایی‌ زیستی، نه‌ تنها در کانادا، بلکه‌ در امریکای‌ شمالی، ژاپن‌ و اروپا به سرعت‌ رو به‌ افزایش‌ است. این‌ رشد فزاینده‌ باعث‌ نوسان‌ قیمت‌ در بازار شده‌ است. به‌ عنوان‌ مثال، در برخی بازارها، تقاضاهای‌ بسیار ویژه‌ای‌ در زمینه کیفیت‌ محصول‌ وجود دارد که‌ سال‌ به‌ سال‌ تغییر  می‌کنند. صنعت‌ زیستی‌ هنوز در حال‌ گسترش است‌ و زیر ساخت‌های‌ نظام‌ های‌ حمل‌ و نقل، عمده فروشی‌ و توزیع‌ در مراحل‌ اولیّه‌ شکل‌ گیری‌ است.برخی‌ کشاورزان‌ کنترل‌ بازار را در اختیار دارند. بعضی‌ از آنها اتحادیه‌های‌ بزرگ‌ و برخی‌ تعاونی های‌ کوچک‌ را تشکیل‌ دادند که‌ امکانات  فرآوری‌ و عمل‌آوری‌ را دارند.
کشاورزان‌ اگر بخواهند از مابه‌التفاوت‌ قیمت‌ برای‌ محصولاتشان استفاده‌ کنند، باید محصولی‌ باکیفیت‌ بالا تولید نمایند که‌ این‌ امر مستلزم‌ اقدامات‌ زیادی است. زمانی‌ که‌ محصولات‌ براساس‌ قراردادهای منعقد شده‌ با کارخانجات‌ محصولات‌ زیستی‌ تولید  می‌شوند، لازم‌ است‌ که‌ کشاورزان‌ تضمین‌ نمایند که‌ نوع‌ واریته‌ و کیفیت‌ محصول‌ مطابق‌ نیازهای خریداران‌ خواهد بود.بیشتر کشاورزان‌ در خواهند یافت‌ که‌ بخشی‌ از محصولاتشان‌ مطابق‌ نیازهای‌ خریداران یا استاندارها نبوده‌ و در بازار محصولات  رایج، فروخته‌ خواهدشد و یا اینکه‌ برای‌ تغذیه دام مورد استفاده‌ قرار خواهد گرفت.
استانداردهای در کشاورزی ارگانیک شامل:
اصول و قواعد، پیشنهادات و ضرورت هایی هستند که باید در کلیه مراحل تولید فرآوری و انتقال محصول به مصرف کننده رعایت شوند
عملیات مورد نیاز در سیستم ارگانیک شامل
۱- کاربرد تناوب زراعی مناسب (بلند مدت)
۲- استقرار و نگهداری مواد آلی خاک و فعالیت زیستی خاک از طریق استفاده از فنون مدیریت پایدار خاک.
۳- ثبت آمار مربوط رابه کاربرد نهاده‌ها و روش‌های تولید و فروش. نقشه‌های مزرعه مورد نیاز است و کشاورزان باید همواره آماده بازرسی مزرعه باشد.
ارگانیک
عملیات ممنوع شامل:
۱- استفاده از علف‌کش‌ها، آفت کش‌ها و کودهای مصنوعی
۲- استفاده از موجودات مصنوعی ژنتیکی در هر شکل (از قبیل بذر، مایه تلقیح بذری، غذای دام و غیره)
۳- استفاده از فاضلاب شهری به منظور اصلاح خاک
عملیات اداری محدودیت عبارتند از:
دستورالعمل‌های محدود کننده وجود دارد که مبنی بر عملیات معینی مانند استفاده از کود دامی تازه، خاک‌ورزی مکانیکی و استفاده از اصلاح کننده‌های خاک می‌باشد.
برای مثال نمی‌توان از کود دامی تازه برای محصولات غذایی انسان که در طی چهار ماه برداشت می‌شوند استفاده کرد.
به منظور حفظ کیفیت خاک (ساختمان خاک، حیات خاک و مقدار مواد آلی) باید از شخم زیاد پرهیز کرد.
ارگانیکاصول و اهداف گواهی محصولات توسط IFOAM:
– تولید غذا با کیفیت بالا و مقدار کافی
– همگامی با طبیعت و نه سلطه بر آن
– تقویت چرخه های بیولوژیکی
– حفظ و افزایش حاصلخیزی خاک ها در دراز مدت
– بهره گیری از منابع تجدید شونده تا حد امکان
– بسته عمل کردن در خصوص چرخه مواد آلی و عناصر غذایی
– فراهم آوردن شرایطی برای دام ها که بتوانند کل رفتار غریزی خود را بروز دهند
– حفظ تنوع ژنتیکی سیستم کشاورزی با محیط اطراف
– امکان کسب درامد برای زارعین؛ جلب رضایت آنها و ایجاد محیطی سالم
– در نظر گرفتن اثرات گسترده تر اجتماعی و اکولوژیکی سیستم زراعی
کشاورزی ارگانیک و تنوع زیستی
کشاورزی ارگانیک برای تنوع زیستی بسیار مناسب است. تنوع زیستی به انواع تنوع در زمین مانند تنوع ژنتیکی ، تنوع گونه و تنوع اکوسیستمی اشاره دارد. حفظ تنوع زیستی فقط برای مناطق حفاظت شده نیست. اغلب استراتژی های حفاظتی با حفظ گونه های موجود در مناطق حفاظت شده آغاز می شود. اما این کارها هرگز برای حفاظت تنوع زیستی کافی نیست . برای این کار احتیاج به زمینهای پایدار همراه با استراتژیهای مدیریت آب، برای تشویق تنوع زیستی بومی در نواحی که مردم زندگی می کنند ،دارد . تقریباً ۳۷ % سطح زمین برای مصارف کشاورزی مورد استفاده است ) در آسیا ۵۰ % ،صحرای آفریقا ۴۰ )% در اغلب این نواحی تنوع زیستی در حال از بین رفتن است برای حفظ تنوع زیستی هم کشاورزی و هم طبیعت لازم است.
ارگانیک

پیام خود را بنویسید

ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

نوشته های مرتبط

در صورت موجود شدن اطلاع بده ما به محض موجود شده کالا در نازبو به شما اطلاع خواهیم داد. تنها کافی است آدرس ایمیل معتبری را در فرم زیر وارد کنید
آدرس ایمیل تعداد ما آدرس ایمیل شما را در اختیار کسی قرار نخواهیم داد

کلیدواژه خود را وارد کنید