ارسال به سراسر کشور

ارسال سریع و امن به سراسر کشور

پرداخت مطمئن

پرداخت از طریق درگاه معتبر

ضمانت کیفیت

تضمین بالاترین کیفیت محصولات

ضمانت بازگشت

بازگشت 7 روزه محصول

سیکلامن

نام  فارسی: نگونسار
خاستگاه: اروپای مرکزی،مدیترانه و ایران
نام انگلیسی:
Cyclamen
نام علمی: CYCLAMEN PERSICUM
خانواده:   primulaceae تیره پامچال سانان
نام های دیگر: sowbread , sometimes , confusingly , Persian violet , نگونسار ,سیکلمه
تعداد گونه: ۱۵

توضیحات:

سیکلامن یا نگونسار با نام علمی “Cyclamen persicum” از خانواده “Primulaceae” گیاهی علفی و متعلق به تیره پامچال سانان است. سیکلامن بومی جزایر مدیرانه ای و ایران بوده و یک گیاه ملی و ارزشمند ایرانیست که معمولا همراه با پسوند پرسیکوم “Persicum” یعنی ایرانی می آید.

گل سیکلامن را می توانید در دل طبیعت در جنگلهای شمال ایران و مخصوصا از چالوس تا لاهیجان و حتی بعضی از جنگلهای استان گلستان ببینید. تنوع رنگی بسیار بالا و جالب سیکلامن باعث محبوبیت و جذابیت آن بین مردم شده است.

گونه های سیکلامن شامل :۱- سیکلامن ایرانی ۲- سیکلامن پرورشی ۳- سیکلامن پات پنت (گلدانی) است. برگهای این گل بسیار زیبا، مرمری شکل و دارای لکه‌های نقره ای است و  گلهای آن معطر و به رنگهای صورتی،قرمز،ارغوانی،سفید و خرمایی هستند.

سیکلامن یک محصول گلخانه ای است که در زمستان به بازار عرضه میشود و چون گیاهان کمی در این فصل قادر به گلدهی هستند لذا از نظر اقتصادی مورد توجه قرار میگیرد.نگهداری این گیاه در منزل سخت و نیازمند مراقبت و توجه بیشتری میباشد.

سیکلامن گیاه وسیع‌الرشد اما کند رشد بوده و نیاز به یک دوره نسبتاً طولانی برای گل دهی و ورود به فاز زایشی دارد. هم‌چنین این گیاه در تمام مراحل رشد تا زمان گل‌دهی احتیاج به مراقبت ویژه دارد.

اگرچه برخی از نمونه های این گیاه را به دلیل مقاومت در برابر سرما می‌توان در فضای باز کاشت اما اکثر این گیاهان به عنوان گیاهانی گلدانی مورد کشت و نگهداری قرار می‌گیرند. نمونه ای که امروزه بسیار مورد کاشت گلدانی و پرورش خانگی قرار می‌گیرد “Cyclamen persicum” است که امروز قرار است به آن بپردازیم.

گونسار

گیاهشناسی عمومی سیکلامن

از قسمتی از گیاه سیکلامن که با نام غده  شناخته می شود ، ریشه و گلها می‌رویند. در اغلب گونه ها برگها در پاییز شروع به رشد می‌کنند در طی زمستان به زندگی خود ادامه می‌دهند و در بهار از بین می‌روند. سپس گیاه وارد دوره رکود می‌شود. بنابراین در بسیاری از انواع این گیاه ، در فصل تابستان شاهد رشد این گیاه نخواهیم بود زیرا این گیاه در حال استراحت است.

فصل گلدهی سیکلامن در بین گونه های مختلف آن متفاوت است. هر گل ساقه گل مخصوص خود را دارد که در قسمت انتهایی ۱۸۰-۱۵۰ درجه به طرف پایین خم می‌شود اما گلبرگها به سمت بالا رشد می‌کنند و همین مسئله موجب زیبایی منحصر به فرد گلها می‌شود. گلها ۵ گلبرگ دارند و گلبرگها گاهی در طول خود پیچ می‌خورند. شکل گلبرگها نیز در گونه های مختلف متفاوت است.

از گلها میوه های گرد و با شکل مدور به وجود می‌اید که حاوی چندین بذر با سطوح چسبنده هستند که در زمان بلوغ قهوه ای رنگ می‌شوند و دهانه آنها باز شده و بذرها را آزاد می‌کنند.

فصل خواب (استراحت) سیکلامن

تمام انواع سیکلامن ها یک دوره فصل استراحت یا خواب دارند اما زمان آن در گونه های مختلف این گیاه متفاوت است. معمولا انواعی که بومی نواحی مدیترانه هستند ، برگ این انواع در پاییز جوانه می‌زنند و در زمستان و بهار فعال هستند و در تابستان به خواب و استراحت فرو می‌روند .

در طی دروان رکود بهتر است که گلدان حاوی غده سیکلامن را در مکانی خنک و نسبتا تاریک قرار داد.دوران خواب غده های سیکلامن معمولا ۳-۲ ماه طول می‌کشد و در طی این مدت دمای ۱۰-۴ درجه سانتیگراد لازم است. در این دوران نباید گیاه را آب داد اما باید از خشک شدن و سفت شدن خاک نیز جلوگیری کرد تا غده ها از بی آبی چروکیده نشوند و به هیچ عنوان از کود هم نباید استفاده کرد.

دوران خواب را می توان بعد از اتمام فصل گلدهی گیاه یعنی اواسط الی اواخر اردیبهشت تا اواسط شهریور ماه بکار برد و با فرارسیدن پاییز و اتمام دوران رکود باید گلدان محتوی غده را به مکانی با نور بیشتر منتقل کرد و آنرا آب داد تا رشد جدید تحریک شود.

چگونگی کاشت غده سیکلامن در بستر کاشت

غده های سیکلامن معمولا در زیر بستر کاشت و تقریبا نزدیک به سطح خاک و در عمق ۳-۲ سانتیمتری کاشته می‌شوند . البته استثنا نیز وجود دارد  اصولا عمیق کاشته شدن غده ها از دلایل عدم گلدهی این گیاهان در فصل رشد است.

غده ها را باید در زمانی که گیاه در رکود است جابجا کرد . البته جابجایی آنان در زمان رشد فعال گیاه نیز وجود دارد اما به دلیل وجود برگسار و همچنین ریشه های فعال داخل خاک این کار با مشکلات بیشتری همراه است. زیرا باید مراقب باشیم تا به برگسار ریشه و غده آسیب وارد نیاید.

در زمان قرار دادن غده در بستر کاشت حتما مراقب باشید تا قسمت انتهایی آن با خاک زیرین در تماس باشد و به اصطلاح غده را برعکس نکارید! معمولا قسمت انتهایی غده کمی صاف تر از قسمت رویین آن (یعنی جایی که ساقه ها در می آیند ) است.

سیکلمن

نیازهای سیکلامن

آبیاری: در طی فصل رشد و فعالیت گیاه باید به خوبی آبیاری شود. اما بین هر دو آبیاری اجازه دهید تا سطح خاک کمی خشک شود و سپس گیاه را مجددا آب دهید. آبیاری زیاد و خیس و غرقابی شدن خاک گلدان موجب پوسیدن غده درون خاک خواهد شد.

همچنین بهتر است که آب از قسمتهای کناری گلدان به گیاه داده شود و آب را در قسمت مرکزی گیاه و بر روی غده نریزید. آبیاری کم گیاه در طی فصل رشد و خشکی کشیدن آن موجب ریزش برگها و یا غنچه های گل خواهد شد.

بعد از اتمام دوره گلدهی و فرارسیدن دوره رکود باید آبیاری را به تدریج کم کرد و در نهایت قطع کرد. در مورد C. Persicumکه نمونه شایع در بین پرورش دهندگان است، از آنجایی که فصل رکود این گیاه در تابستان است بعد از گلدهی و اتمام گلها که در اواسط فصل بهار می‌باشد و با شروع زرد شدن برگسار به تدریج آبیاری کم و قطع می‌شود تا گیاه وارد دوران رکود شود.

در اواسط پاییز مجددا آبیاری شورع می‌شود تا خواب گیاه شکسته شود و رشد جدید تحریک شود. جالب اینجا است که برخی از پرورش دهندگان در ابتدای آبیاری غده هایی که قرار است رشد جدید خود را شروع کنند چند قطره مایع ظرفشویی میریزند و اعتقاد دارند که با این کار عمل مرطوب شدن غده بهتر صورت می‌گیرد.

نور: به مکانی پر نور و روشن نیزا دارند. بخصوص در مورد سیکلامن هایی همانند C. Persicum که در طی پاییز الی بهار فعال هستند محیطی پر نور برای رشد لازم است و معمولا مشکل آفتاب سوختگی در این فصول پیش نمی آید زیرا اشعه آفتاب به شدت ماه های گرم نیست.

اما به هر حال در ماه های پاییز که گاهی در طی روز ممکن است دمای محیط بالا برود مراقب مشکل تابش نور بیش از اندازه آفتاب و آفتاب سوختگی نیز باشید و گیاه را به دور از نور مستقیم آفتاب نگهدارید. نور کم محیط موجب عدم شکل گیری گلها، ریزش غنچه های گل، کم رنگ شدن برگها و بلند شدن بیش از اندازه دمبرگها خواهد شد.

دما: گونه های گل سیکلمن یا مقاوم به سرما هستند یا حساس به سرما. سیکلمن پرسیکوم که گونه مورد تظر ماست تنها سرماهای خفیف را می‌تواند تحمل کند و بهتر است که در مکانی با دمای روزانه ۱۸-۱۶  درجه سانتیگراد و شبانه ۱۰-۶٫۵ و حداکثر ۱۳ درجه سانتیگراد نگهداری شوند .

دمای بیش از ۲۰ درجه می‌تواند موجب به خواب رفتن گیاه و غیر فعال شدن آن شود. زیرا سیکلامن از جمله نمونه هایی است که در زمستان و بهار فعال است و دوران استراحت آن در تابستان است بنابراین گرم بودن محیط در طی زمستان یا بهار علاوه بر عدم باز شدن گلها و یا ریز شدن بیش از اندازه آنان، موجب رسیدن پیغام اشتباه به گیاه می‌شود و گیاه زودتر به خواب خواهد رفت.

حتی برخی از پرورش دهندگان بیان می‌کنند که اگر دما بیش از ۱۶ درجه شد حتما باید رطوبت محیط را از طریق استفاده از روش زیر گلدانی حاوی سنگریزه و آب افزایش داد. بدین صورت که یک زیر گلدانی را پر از سنگریزه می‌کنیم و تا نیمه در آن آب می ریزیم و گلدان حاوی گیاه را بر روی سنگریزه ها قرار می‌دهیم. البته کف گلدان گیاه به هیچ وجه نباید با آب در تماس باشد. گرمای محیط موجب تبخیر آب شده و به رطوبت هوای محیط می‌افزاید.

گل سیکلامن

خاک: خاک باید زهکش خوبی داشته باشد. از جمله مخلوطهای کاشتی که استفاده می‌شود می توان به این موارد اشاره کرد:  دو قسمت پیت موس+ یک قسمت لوم(یا خاک با کیفیت باغچه)+ یک قسمت شن و یا دو قسمت خاک برگ +یک قسمت شن و یا یک قسمت شن +یک قسمت پیت موس.

عدم شکل گیری گلها و یا برگهای ریز و رنگپریدگی برگها نشانه کمبود مواد غذایی است. برای کوددهی می‌توان هر ماه یک مربته از کودهای مخصوص گیاهان زینتی البته با نصف غلظت معمول استفاده کرد.

کوددهی بیش از اندازه موجب رشد رویشی فراوان برگسار و عدم گلدهی این گیاه خواهد شد. در اثر تغدیه فراوان و اشتباه برگها ممکن است آنقدر متراکم شوند که اصطلاح برگ کلمی به آنان اطلاق می‌شود .

همچنین مصرف بیش از اندازه کود می‌تواند منجر به ریزش گلهای گیاه شود. تعویض گلدان این گیاه معمولا هر دو سال یکبار مورد نیاز است و در هنگام استراحت و رکود گیاه این کار را انجام دهید.

تکثیر: تکثیر سیکلامن از طریق ۱- کشت بذر  ۲- تقسیم بخش ژوخه‌ای ۳- تکثیر سیکلامن از طریق برگ

بذرها را میتوان بعد از رسیدن و قهوه ای شدن میوه ها و باز شدن آنان ، از میوه ها در آورد و  قبل از سرد شدن هوا و در بستری سبک (به عنوان مثال مخلوط کاشت حاوی پیت موس) در عمق ۰٫۵ سانتیمتری کاشت. در واقع هر مقدار که بذر تازه تر باشد درصد جوانه زنی آن نیز بیشتر است.

بستر کاشت باید در تاریکی و به خوبی مرطوب نگهداشته شود تا بذرها جوانه بزنند. توجه کنید که بذرها را نباید عمیق کاشت و همچنین بذرهای سیکلامن به تاریکی برای جوانه زنی نیاز دارند . بنابراین باید بستر کاشت را در مکانی تاریک گذاشت تا به جوانه زنی کمک شود.

مرطوب کردن بذرها به مدت ۱۲ساعت به جوانه زنی آنها کمک می‌کند . جوانه زنی بذرها با وجود دمای ۱۵٫۵-۱۲٫۷ درجه سانتیگراد در حدود ۶۰-۳۰روز و در برخی از گونه های دیگر این گیاه در حدود ۱۰-۶ هفته  طول می‌کشد.

گیاهان کوچک را زمانی که ۴-۳ برگ دارند می توان از بستر کاشت اولیه به بستر کاشت دوم منتقل کرد. یعنی گیاهان جوان را در گلدانهایی کوچک به شکل مستقل از دیگران کاشت. با ادامه رشد گیاهان جوان می‌توان از برنامه کوددهی هر ماه یک مرتبه البته با نصف غلظت معمول استفاده کرد. تولید گیاه گلدار از طریق کاشت بذر سیکلامن نیز در حدود ۱۵-۹ ماه به طول می‌کشد.

تقسیم غده روش دیگر تقسیم این گیاه است. البته هر غده باید حاوی جوانه باشد تا این جوانه بعد بتواند رشد کند و برگسار را شکل دهد. تقسیم غده در زمان رکود و استراحت گیاه انجام می‌گیرد.

گل سیکلمن

آفات، بیماری و مشکلات سیکلامن

سرخرطومی انگور یکی از آفات سیکلامن که  از برگها آن تغذیه کرده و موجب سوراخ شدن آن می‌شوند. همچنین لاروهای این آفت از ریشه ها و غده های گیاه تغذیه کرده و موجب عدم توانایی جذب آب ریشه ها می‌شود. اگرچه بکارگیری مواد شیمیایی از راه های حل این آفت است اما در زمان کشت گیاه باید سعی کرد که از بستر کاشت ضدعفونی شده استفاده شود.

کنه سیکلامن از دیگر آفات این گیاه بوده و به رنگ قهوه ای تا سفید هستند که موجب سیاه شدن نوک ساقه ها و بدشکلی آنان شود. گلها باز نمی شوند و ساقه گل به هم پیچیده و بد شکل می‌شود و گلبرگها چروکیده می‌شوند و گیاه کوتاه قامت باقی می ماند.می توان از سموم سیستماتیک برای از بین بردن این حشره استفاده می‌شود. البته از آب نسبتا داغ نیز می‌توان برای گرما درمانی واز بین بردن این آفت استفاده کرد  به طوری که گیاه برای مدت چند دقیقه به زیر آب ۴۶ درجه سانتیگراد فرو برده می شود.

تریپس از دیگر آفات گیاه است که اغلب بر روی سطح برگ فعالیت می‌کند و از شیره گیاهی می مکد و در همان نقاط رنگ برگ تغییر می‌کند و در شرایط حمله شدید ممکن است برگها زرد رنگ شوند و بخشکند.

پژمردگی فوزاریوم  یکی از بیماری های قارچی سیکلامن است که می‌تواند همه قسمتهای گیاه را تحت تاثیر قرار دهد. اگر غده آلوده را از وسط به دو نیم تقسیم کنیم حلقه هایی قرمز/قهوه ای مشاهده می‌شود. برگهای گیاه آلوده اکثرا در ناحیه اتصال پهنه برگ به ساقه برگ زرد رنگ می شوند و می‌خشکند.

بیماری ویروسی نیز ممکن است این گیاه را آلوده کند که در اینصورت علاوه بر بروز لکه ها و خطوط زرد یا کرم رنگ بر روی برگسار ، گیاه نیز کوتاه قامت و برگها و گلها بدشکل و در هم پیچیده می شوند. بیماری ویروسی راه حل ندارد و فقط باید گیاه آلوده را حذف کرد.

پوسیدگی نرم باکتریایی  موجب زرد شدن و پژمردن گیاه و مرگ سریع آن می‌شود. غده ها نیز نرم شده و می پوسند. گیاهان آلوده را حذف کنید و از گیاهان سالم و بستر کاشت سالم استفاده کنید و دمای هوا را کمتر از ۲۳ درجه سانتیگراد نگه دارید

بلایت بوترتیس موجب بروز لکه های کرم-قهوه‌ای رنگ بر روی گلبرگها و همچنین برگهای گیاه می‌شود و در نهایت نواحی آلوده با قارچی خاکستری رنگ پوشانده می‌شوند. شرایط سرد و  مرطوب و بخصوص مرطوب شدن قسمت مرکزی گیاه در طی آبیاری و تهویه نامناسب هوا از جمله دلایل شیوع این بیماری است.

پوسیدگی ریشه پیتیوم موجب از بین رفتن گیاهان بخصوص گیاهان جوان می‌شود و در گیاهان بزرگتر پوسیدگی و بدرنگی ریشه و کوتاهی قامت گیاه و زرد شدن برگهای قسمت پایین گیاه بوجود می آید. استفاده از بستر کاشت ضدعفونی شده و عدم خیس و مرطوب شدن گیاه از جمله روشهای جلوگیری از شیوع این بیماری است.

بیماری قارچی کوتاهی قامت موجب کوتاهی قامت دمگل ها می‌شود بنابراین گلهادر زیر سطح برگها باز می‌شوند. لکه های قرمز قهوه ای در درون غده شکل می گیرد. بر روی برگها لکه های نامنظم قهوه ای رنگ شکل می‌گیرد. گیاهان آلوده را حذف کنید و رطوبت را کاهش دهید. و در صورت لزوم از سموم قارچکش استفاده کنید.

مراقبت های عمومی گیاهان

سوختگی گیاه و عدم رشد که علت آن نورهای شدید و طولانی مدت است.

پوسیدگیاه که علت آن می تواند کاشت عمیق باشد. برآمدگی انتهای ساقه (ژوخه) باید در سطح خاک قرار گیرد.

علت ریزش برگ ها می تواند کم آبی یا خشک بودن محیط بباشد. باید رطوبت هوا را بالا برده و آبیاری به اندازه کافی باشد.

علت ریزش جوانه گل می تواند دمای بالا، نور کم، آب کم یا کود بیش از حد باشد.

علت تاخیر در گلدهی ممکن است دمای بالا یا پایین، نور ناکافی، تغییرات میزان مواد غذایی، بزرگی بیش از حد گلدان و تفاوت های ژنتیکی. باشد.

اگر گلهای خیلی کوچک هستند دمای بالا، کود زیاد، یا ژنتیک. میتواند یکی از عوامل آن باشد

 

 


نویسنده مطلب سعید برهانی
  • من سیکلامنی خریداری کردم که متاسفانه در حال خشک شدنه ،چطور میتونم کمک کنم

  • سلام.سیکلامنِ من ۳ روز بعد از خرید دچار زردی برگ شد و الان ۱ ماه که این روند ادامه داره ودیگه حتی گلاشم که قرمز بود خیلی کم رنگ شده و باز نمیشن وامروز دیدم که برگای جدیدش دچار یه نوع آفت شده.کمکم کنید گلم از بین رفت😢

    • مال منم همینطوره 🙁

    • عزیزم شما توی یه گلدون مقداری سنگ ریز ودرشت بزار بعد کمی روش خاک بسته بندی بریزمن از گلفروشی آماده خریدم
      بعد گلدونتوقراربده توی اون گلدون
      اب هم مرتب بهش بده هفته ای دوبار
      نورم بهش نخوره زود زود گلات رو به راه میشه

  • سلام

  • سلام گل من همینجوری شده دوروزه خریدم چی کارکنم؟!

    • یه مقدار اب بهش بده
      به برگاشم اب نریز چون قهر میکنه
      وسط گلدونم اب نریزچون پیازگلو خراب میکنی

  • salam

  • با سلام و عرض ادب
    من ۶تا گلدون سیکلمن ازبازار گل محلاتی خریدم تو فصل تابستون ۹۷
    واین گلا حدود۸الی۹ماهم موندن ولی دیگه خاصیتشون همینه تو فصل گرما خراب میشه,منم ابیاری هفته ای دوبار رو کم کردم تا به هفته ای یکبار رسید و برگت بیحال و زرد شدن
    ولی تو طول ابن ۹ماه بینظیر بودن
    جای سایه و خنک میخواستن من جلوی پنجره اشپزخونه م گذاشتم که نه بادوبارون میگرفت بهش و نه افتاب مستقیم داشت
    نورش غیر مستقیم بود
    ابیاری ام نصف لیوان برای هرگلدان درهفته دوبار

    امیدوارم که شما عزیزانم بتونید این گل زیبا رو نگهداری کنید.

  • سلام. من یک گل سیکلامن دو هفته پیش خریدم الان شروع کردن به زرد شدن علت چیست؟؟ آبیاری گل به چه صورت باید باش

    • سلام یاسمن عزیز
      نگه داری با ورود به فصل گرما یکم سخت میشه، لطفا از تجربه سایر همراهان عزیز نازبو در کامنت های بالا استفاده کنید، همچنین گیاه رو از نظر آفت بررسی کنید.