بذر گلرنگ

بذر گلرنگ | Carthamus tinctarius 

گلرنگ گیاهی زیبا و سودآور است که امروزه به خاطر رنگ تولیدی از گل‌های آن کشت می‌شود و رنگ حاصل از آن می‌تواند جایگزین رنگ زعفران باشد.
همچنین از دانه های آن روغن خوراکی به دست میآید و قسمت های دیگر برای خوراک دام مصرف میشود. گلرنگ گیاهی یک یا دو ساله بوده که ارتفاع آن ۳۰ تا ۶۰ سانتیمتر است و گاهی به ۱۵۰ سانتی متر نیز می رسد. گل های زیبا و خوش‌ رنگ این گیاه در انتهای ساقه گیاه ظاهر می‌ شود. گلها به رنگ زرد مایل به نارنجی است و به صورت منفرد بر روی شاخه گیاه ظاهر می‌شود. استفاده از رنگ استخراج شده از گلرنگ در صنعت نساجی، بویژه در صنایع فرش بافی در شرق اروپا، خاورمیانه و شبه قاره هند بسیار رایج بوده است. همچنین گل‌ های این گیاه برای رنگین کردن خوراکی‌ ها به ویژه کلوچه بکار می رود.

جهت خرید بذر گیاهان دارویی به فروشگاه اینترنتی نازبو مراجعه کنید.

برگ‌های گلرنگ پهن، دندانه دار و بدون دم برگ و در ظاهر تا حدودی همانند برگ های کنگر می باشد، رگ برگها در سطح زیرین برگ برجسته و نمایان است. گلرنگ قابلیت رشد در گلدان و هوای آزاد را دارد. از این گل به عنوان گل خشک نیز استفاده می‌ شود.

نحوه کاشت بذر گلرنگ

بذر گلرنگ به دو صورت مستقیم و غیر مستقیم کشت می شود. در مناطق سردسیری و معتدل کاشت بهاره و در مناطق جنوبی و گرمسیری کاشت پاییزه با موفقیت بالاتری روبروست. البته برای کاشت خانگی و محدود تا هنگامی که هوا سرد نیست می توانید اقدام به کاشت در فضای باز نمایید، برای کاشت گلدانی باید گلدان سایز متوسط را انتخاب کنید. برای کاشت بذر گلرنگ به صورت مستقیم در زمین، باید در فصل بهار بعد از رفع سرما بستر مورد کاشت را آماده کنید و خاک را خوب نرم کنید.

بذرها را به صورت دست پاش بر روی زمین بپاشید سپس به ارتفاع 1٫5 تا 2٫5 سانتیمتر بر روی آن خاک بریزید یا اینکه بعد از پاشش بذر خاک را به آرامی شن کش کنید تا بذر ها به زیر خاک برود، سپس اقدام به آبیاری نمایید. تا زمان جوانه زنی بستر مورد کشت را مرطوب نگه ‌دارید. دمای مناسب برای جوانه زنی این گیاه بین 20 تا 22 درجه سانتیگراد است. پس از گذشت یک تا دو هفته بذر گیاه جوانه می زند و شروع به رشد می‌ کند.

گلرنگ رشد سریعی دارد طوریکه پس از گذشت دو تا سه ماه گل می‌‌دهد. برای کاشت بذر گلرنگ به صورت خانگی، بذرها را ۲۴ ساعت در آب خیس نمایید، سپس به فواصل ۲۰ سانتیمتر از یکدیگر در عمق 1/5 تا 2/5 سانتی متر در خاک بکارید. در هر گود ۲ تا ۳ عدد بذر گلرنگ قرار دهید و بعد از رشد گیاهان اضافی را حذف کنید و یک گیاه را در هر گود نگه دارید. برای کاشت در گلدان نیز می توانید به صورت مستقیم بذرها را داخل گلدان بکارید، بذرها را زمانی بکارید که دما کمتر از ۱۵ درجه نباشد. تا قبل از جوانه زنی بذرها و همچنین در اوایل رشد گیاه بستر گیاه همیشه مرطوب باشد، بعد از رشد کامل گیاه آبیاری هنگامی انجام شود که سطح خاک تا عمق 3-4 سانتی متر کاملاً خشک شده باشد. گلرنگ نسبت به خاک اصلاً حساس نیست و در هر خاکی قادر به رشد است، خاک‌های خیلی سنگین و خیس برای گلرنگ مناسب نیست. مقدار بذر مورد نیاز برای هر هکتار در حدود ۲۰ تا ۲۵ کیلوگرم می‌ باشد.

خواص گلرنگ

گلرنگ سرشار از ویتامین ای است و به دلیل خاصیت آنتی اکسیدان این ویتامین، استفاده از این گیاه در کاهش خطر سرطان و از بین بردن رادیکال‌ های آزاد موثر است. در طب سنتی از این گیاه برای تقویت اعصاب استفاده می‌‌شود. گلرنگ خاصیت مسهل دارد و مسکن است. از خواص گلرنگ در طب سنتی برای درمان بیماری یرقان و زردی کودکان استفاده می‌ شود. گلرنگ خاصیت خلط آور دارد و در بهبود بیماری‌ های ریوی مانند ذات‌ الریه مفید است. تنظیم قاعدگی و تسکین درد و ناراحتی‌ های قبل از عادت ماهانه از دیگر خواص گلرنگ است. از خواص گلرنگ به صورت موضعی برای کاهش چین و چروک، اگزما، التهاب و قرمزی پوست استفاده می‌ شود. روغن تهیه شده از دانه‌ های آن کلسترول خون را پایین می‌ آورد. سرشار از چربی های اشباع نشده بوده که مصرف آن برای بیماران قلبی و عروقی توصیه می شود.

احتیاط : مصرف گل و دانه گلرنگ در بارداری ممنوع است، زیرا این گیاه قاعده‌ آور بوده و باعث سقط جنین می‌ شود. گلرنگ لخته شده خون و توقف خونریزی را کند می‌ کند، لذا افرادی که ناراحتی‌ هایی نظیر زخم معده، هموروئید و… دارند، لازم است در مصرف این گیاه احتیاط کنند. مصرف گلرنگ دو هفته قبل از انجام هرگونه عمل جراحی متوقف شود، چراکه ممکن است باعث خونریزی بیش از حد بعد از جراحی شود. مصرف گلرنگ در برخی افراد ممکن است باعث ایجاد حساسیت شود. گلرنگ با برخی داروها نظیر داروهای رقیق کننده خون و داروهایی که لخته شدن خون را کم می‌ کند مانند آسپرین و … تداخل دارویی دارد.