گل نرگس را باید در مهر و آبان کاشت: پیاز را با نوک رو به بالا، در باغچه به عمق ۱۰ تا ۱۵ سانتی‌متر و در گلدان طوری بکارید که سرِ پیاز هم‌سطح خاک باشد. نرگس شیراز سرما نمی‌خواهد و حدود ۸ تا ۱۲ هفته بعد از کاشت، یعنی آذر تا بهمن، گل می‌دهد.
خلاصه در یک نگاه
زمان کاشت
مهر و آبان (مناطق گرم: تا اوایل آذر)
عمق کاشت
باغچه ۱۰ تا ۱۵ سانتی‌متر؛ گلدان: سر پیاز هم‌سطح خاک
فاصله کاشت
باغچه ۱۰ تا ۱۵ سانتی‌متر؛ گلدان ۲ تا ۵ سانتی‌متر
نور
آفتاب کامل یا نیم‌سایه، حداقل ۶ ساعت
زمان گلدهی
۸ تا ۱۲ هفته بعد از کاشت (آذر تا بهمن)
بعد از گلدهی
برگ‌ها را تا زرد شدن کامل نبرید
در این راهنما همه‌ی مراحل را از انتخاب پیاز تا نگهداری بعد از گلدهی می‌خوانید؛ چه بخواهید چند پیاز را در گلدان کنار پنجره بکارید، چه یک ردیف نرگس در باغچه داشته باشید.
گل نرگس؛ معرفی کوتاه
نرگس (Narcissus) گیاهی پیازی و چندساله از خانواده‌ی نرگسیان (Amaryllidaceae) است. گونه‌ای که در ایران به نرگس شهلا یا نرگس شیراز معروف است، Narcissus tazetta است که به‌صورت خودرو در دشت‌های کازرون، بهبهان و خفر می‌روید و گلهای سفید معطر با جام زرد دارد. هر ساقه چند گل کوچک می‌دهد و عطر آن یکی از نشانه‌های زمستان و یلدا در ایران است.
بهترین زمان کاشت پیاز نرگس اواسط مهر تا آخر آبان است؛ وقتی دمای خاک خنک شده ولی هنوز یخ نزده. پیاز در این فاصله ریشه می‌دهد و تا شروع سرما برگ‌هایش بیرون می‌آید.
اقلیم
زمان کاشت
گرم (جنوب و خوزستان)
آبان تا اوایل آذر
معتدل (تهران، شیراز، اصفهان)
مهر و آبان
سرد (تبریز، همدان)
اواخر شهریور تا اوایل مهر، یا کاشت در گلدان و نگهداری در فضای سرپوشیده
نکته: برای اینکه نرگس شب یلدا یا نوروز در خانه گل بدهد، هر دو هفته چند پیاز در گلدان بکارید تا گلدهی پشت سر هم ادامه داشته باشد. برای مقایسه با پیازهای دیگر، زمان کاشت گلهای پیازی را ببینید.
چرخه‌ی یک‌ساله‌ی نرگس شیراز در فضای باز
انتخاب پیاز سالم
پیاز را فشار دهید؛ باید سفت باشد. پیاز نرم یا پوک، پوسیده است.
پیاز درشت‌تر گل بیشتری می‌دهد. پیاز نرگس شیراز درجه‌یک معمولاً دور ۱۰ سانتی‌متر یا بیشتر دارد.
کپک سبز یا آبی، لکه‌ی قهوه‌ای خیس و بوی ترشیدگی نشانه‌ی خرابی است.
پوسته‌ی قهوه‌ای خشک و ریختن پوست رویی طبیعی است و ایرادی ندارد.
پیاز را تا روز کاشت در جای خنک، خشک و پرهوا نگه دارید و در کیسه‌ی پلاستیکی دربسته نگذارید.
کاشت پیاز نرگس در باغچه
جای مناسب: آفتاب کامل یا نیم‌سایه؛ حداقل ۶ ساعت نور مستقیم برای گلدهی خوب.
آماده‌سازی خاک: خاک را تا عمق ۳۰ سانتی‌متر بیل بزنید و برای هر متر مربع حدود ۳ تا ۵ کیلو کود پوسیده یا ورمی‌کمپوست اضافه کنید. خاک رسی و سنگین را با ماسه یا خاک‌برگ سبک کنید؛ آب ایستاده دشمن اصلی پیاز است.
عمق کاشت: عمق گودال ۲ تا ۳ برابر ارتفاع خود پیاز است؛ برای پیاز نرگس شیراز یعنی ۱۰ تا ۱۵ سانتی‌متر.
فاصله: ۱۰ تا ۱۵ سانتی‌متر بین پیازها. برای جلوه‌ی بهتر، پیازها را دسته‌ای (۵ تا ۷ تایی) بکارید نه در یک خط صاف.
جهت: قسمت نوک‌تیز رو به بالا و قسمت پهن (ریشه‌گاه) رو به پایین.
آبیاری: بلافاصله بعد از کاشت یک آبیاری عمیق بدهید تا خاک دور پیاز بنشیند.
عمق و فاصله‌ی کاشت پیاز نرگس در باغچه و گلدان
کاشت پیاز نرگس در گلدان
کاشت نرگس در گلدان ساده‌ترین روش برای داشتن گل نرگس در آپارتمان است.
گلدان: حداقل ۱۵ سانتی‌متر عمق و حتماً با سوراخ زهکش. در گلدانی به قطر ۲۰ سانتی‌متر ۵ تا ۷ پیاز جا می‌شود.
خاک: ترکیب خاک‌برگ، کوکوپیت یا پیت‌ماس و کمی پرلیت؛ سبک و زهکش‌دار. یک لایه سنگریزه هم کف گلدان بریزید.
کاشت: پیازها را با فاصله‌ی ۲ تا ۵ سانتی‌متر روی خاک بگذارید و دورشان را پر کنید، طوری که سر پیاز هم‌سطح خاک یا کمی بیرون باشد.
محل نگهداری: دو هفته‌ی اول در جای خنک (۱۰ تا ۱۵ درجه) و کم‌نور تا ریشه بدهد؛ بعد از بیرون آمدن برگ‌ها پشت پنجره‌ی پرنور.
دما: هر چه جای گلدان گرم‌تر باشد ساقه درازتر و ضعیف‌تر می‌شود و زودتر خم می‌شود. اتاق خنک و پرنور بهترین جاست.
کاشت نرگس در آب و سنگریزه
نرگس شیراز و نرگس کاغذی بدون خاک هم گل می‌دهند. یک ظرف شیشه‌ای یا کاسه‌ی بدون سوراخ را تا نیمه سنگریزه یا تیله بریزید، پیازها را کنار هم روی سنگ‌ها بگذارید و آب بریزید تا زیر کف پیاز برسد. ریشه‌ها خودشان به آب می‌رسند. هر چند روز آب را بررسی و در صورت بو گرفتن عوض کنید. معمولاً ۴ تا ۶ هفته بعد گل می‌دهد.
مراقب باشید: آب نباید خود پیاز را بپوشاند، وگرنه پیاز می‌پوسد.
پیازی که در آب گل داده معمولاً ضعیف می‌شود و سال بعد گل خوبی نمی‌دهد؛ می‌توانید آن را در باغچه بکارید تا طی یکی دو سال جان بگیرد.
آبیاری و نگهداری بعد از کاشت
موضوع
چه کنیم
آبیاری
تا برگ‌ها بیرون نیامده، خاک فقط کمی مرطوب بماند. بعد از رشد برگ‌ها، هر وقت چند سانتی‌متر رویی خاک خشک شد آب بدهید؛ در گلدان معمولاً هفته‌ای یک بار.
کود
هنگام کاشت کود پوسیده کافی است. با بیرون آمدن جوانه‌ها می‌توانید کود کامل یا پتاس‌دار با دوز کم بدهید. نیتروژن زیاد برگ را زیاد و گل را کم می‌کند.
نور
نور کم باعث دراز و خم شدن ساقه می‌شود. ساقه‌های خم‌شده را با قیم چوبی و نخ نگه دارید.
گل پژمرده
گلهای خشک‌شده را بچینید، ولی ساقه و برگ را نبرید.
نگهداری پیاز نرگس بعد از گلدهی
مهم‌ترین نکته: برگ‌ها بعد از گلدهی، غذای گل سال بعد را در پیاز ذخیره می‌کنند. بیشتر نرگس‌هایی که سال دوم گل نمی‌دهند، برگشان زود بریده شده است.
بعد از ریختن گل‌ها برگ‌ها را نبرید، گره نزنید و نبندید. صبر کنید خودشان زرد و خشک شوند؛ معمولاً ۶ تا ۸ هفته طول می‌کشد.
در این مدت آبیاری را کم‌کم کم کنید.
وقتی برگ‌ها کاملاً خشک شد (حدود خرداد)، پیازها را از خاک درآورید، خاکشان را بتکانید و چند روز در سایه خشک کنید.
پیازها را در کیسه‌ی توری یا جعبه‌ی مقوایی، در جای خنک و خشک و تاریک تا مهر نگه دارید.
در باغچه می‌توانید پیازها را در خاک بگذارید؛ فقط هر ۳ تا ۴ سال یک بار درشان بیاورید و پیازچه‌ها را جدا کنید تا دسته‌ها شلوغ نشوند. برای روش‌های کلی‌تر، کاشت و نگهداری گلهای پیازی را بخوانید.
چرا نرگس گل نمی‌دهد؟
علت
راه‌حل
پیاز کوچک یا ضعیف
پیاز درشت درجه‌یک بخرید؛ پیاز ریز یکی دو سال در باغچه بماند تا درشت شود.
بریدن برگ‌ها بعد از گلدهی
تا زرد شدن کامل، برگ‌ها را نگه دارید.
نور کم
جای آفتابی؛ حداقل ۶ ساعت نور.
عمق نامناسب
عمق ۲ تا ۳ برابر ارتفاع پیاز.
دسته‌های شلوغ
هر ۳ تا ۴ سال پیازها را تقسیم کنید.
نبود سرما (رقم‌های هلندی)
پیاز نرگس شیپوری را ۱۲ تا ۱۶ هفته در ۴ تا ۹ درجه نگه دارید یا در باغچه بکارید.
کود نیتروژن زیاد
کود کامل یا پتاس‌دار با دوز کم.
آفات و بیماری‌های رایج
مشکل
نشانه
کنترل
پوسیدگی پیاز
پیاز نرم، برگ زرد و بدون رشد
آبیاری کمتر، خاک زهکش‌دار؛ پیاز نرم را دور بیندازید
سمی است: همه‌ی قسمت‌های نرگس، به‌خصوص پیاز، برای انسان و حیوانات خانگی سمی است و نباید با پیاز خوراکی اشتباه گرفته شود. پیاز را دور از دسترس کودکان و حیوانات نگه دارید و بعد از کار با آن دست‌هایتان را بشویید.
شیره‌ی ساقه‌ی بریده‌ی نرگس عمر گلهای دیگر را در گلدان کم می‌کند؛ نرگس تازه‌چیده را چند ساعت جدا در آب بگذارید، بعد با گلهای دیگر ترکیب کنید.
خرید پیاز نرگس برای کاشت
پیاز نرگس، کود و خاک مناسب کاشت پاییزه در فروشگاه نازبو:
آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد!