بذر بنه یا پسته وحشی

بذر بنه یا پسته وحشی | Pistacia atlantica

بنه گیاهی از خانواده پسته به شمار می رود که با نام پسته وحشی نیز معروف است و به دلیل خواص با ارزشی که دارد با نام مروارید سیاه نیز شناخته می شود. این محصول یکی از ارزشمندترین گونه‌های بومی مناطق کوهستانی ایران است. در بسیاری از منابع کشاورزی اشاره شده که بذر بنه نه‌تنها پایه تولید پسته وحشی محسوب می‌شود، بلکه به دلیل مقاومت بالا در برابر خشکی، انتخاب محبوبی برای احیای مراتع نیز هست. جالب است بدانید که بذر بنه در همان سال اول به سرعت جوانه نمی‌زند و همین ویژگی باعث می‌شود برخی افراد تصور کنند کیفیت آن پایین است؛ در حالی که تأخیر جوانه‌زنی، ویژگی طبیعی فیزیولوژیک این گیاه است. اگر به دنبال گیاهی مقاوم، دیرزیست و سازگار با اقلیم‌های خشک هستید، بنه یکی از بهترین گزینه‌هاست. شاید از خود بپرسید چرا این گیاه این‌قدر محبوب شده؟ دلیلش روشن است: عمر طولانی، سازگاری بالا و ارزش اقتصادی میوه و روغن آن.
این درخت خشکی پسند است و نیاز آبی کمی دارد از این رو در نواحی گرم و خشک رشد خوبی دارد و ارزش تجاری بالایی دارد. از درخت بنه استفاده های گوناگونی می شود از جمله برای تهیه انواع سقز، حشره کش، سموم کشاورزی، خوشبو کننده، نرم کننده، ضدعفونی کننده، داروسازی و …. استفاده می شود.

جهت خرید بذر گیاهان دارویی به سایت فروش بذر نازبو مراجعه کنید.

صمغ حاصل از این درخت از لحاظ تجاری دارای قیمت بالا و از اهمیت و ارزش صادراتی زیادی برخوردار است. از مواد با ارزش تشکیل دهنده صمغ این گیاه می‌توان به روغن تربانتین و کلوفان اشاره نمود. ارتفاع این درخت بین 2 الی 7 متر است و سالانه میوه فراوانی تولید می‌کند میوه بنه دانه ای روغنی، سفت، کوچک و مدور است. ابتدا صورتی، سپس قرمز و در زمان رسیدن کامل، پوشش میوه سبز رنگ می‌باشد. نوع نارس این میوه که به صورت خام و بدون نیاز به شکستن پوسته (قبل از سخت شدن پوسته) خورده می‌شود، بنه‌ چه یا به گویش محلی در منطقه سروستان بنه‌ شه خوانده می‌شود. از میوه آن جهت تهیه ترشی، مربا و خش شده آن جهت معطر نمودن ماست و دوغ مصرف مصرف می‌گردد همچنین میوه این درخت برای دام نیز غذای مناسبی می‌باشد. پوست درخت پسته وحشی به طور معمول خاکستری بوده و روی آن شکاف های نسبتاً عمیقی دیده می شود. گل دهی درخت بنه در فصل بهار اتفاق می افتد که به هنگام شکوفه دهی منظره زیبایی از طبیعت دلنواز را پیش روی چشمان تان قرار می‌دهد.

شرایط نگهداری درخت بنه یا پسته وحشی 

خاک مناسب درخت بنه یا پسته وحشی : بهترین خاک برای رشد این گیاه استفاده از خاک زغال سنگ نارس، خاک های شنی و ماسه است. بهتر است از خاک های سبک برای کشت این گیاه استفاده کنید.
نحوه آبیاری درخت بنه یا پسته وحشی : درخت بنه از معدود درختانی به شمار می رود که به آبیاری کمی نیاز دارد به همین دلیل برای کاشت در مناطق کم آب بهترین گزینه است که می تواند پوشش گیاهی آن منطقه را به طور کامل پوشش دهد و علاوه بر آن از ارزش تجاری آن نیز استفاده کنید. به هنگام آبیاری سطح خاک باید به طور کامل خشک شود.
نور مورد نیاز درخت بنه یا پسته وحشی : همانطور که گفته شد این درخت بومی مناطق گرم و خشک به شمار می رود به همین دلیل روزانه به 7 تا 8 ساعت نور خورشید برای رشد نیاز دارد.
دمای مناسب درخت بنه یا پسته وحشی : دمای مناسب برای رشد این گیاه بین 5 تا 45 درجه سانتی گراد است.

نحوه کاشت بذر پسته وحشی یا بنه 

روش کاشت اصولی بذر بنه در باغ و گلدان

کاشت بذر بنه نیازمند کمی دقت و صبوری است. برای شروع، بهتر است بذرها را از نظر سلامت ظاهری بررسی کنید و نمونه‌های ترک‌دار یا خیلی خشک را کنار بگذارید. یک راهکار کاربردی بین باغداران این است که قبل از کاشت، بذرها را ۲۴ تا ۴۸ ساعت در آب ولرم بخیسانید تا دوره خواب فیزیولوژیکشان کوتاه‌تر شود. سپس آن‌ها را در عمق ۲ تا ۳ سانتی‌متری خاک قرار دهید. اگر در باغچه می‌کارید، فاصله مناسب بین هر نقطه کاشت حدود ۲ تا ۳ متر است؛ زیرا بنه در آینده تبدیل به درختچه‌ای نسبتاً بزرگ خواهد شد. در گلدان نیز بهتر است از گلدان‌های عمیق استفاده کنید تا ریشه‌ها فضای کافی برای رشد داشته باشند. در طول ماه‌های اول آبیاری سبک و منظم توصیه می‌شود، اما از آبیاری بیش از حد باید پرهیز کرد. پس از گذشت اندک زمانی بذر پسته وحشی جوانه می زند و شروع به رشد می کند. پسته وحشی از رشد آسان و سریعی برخوردار است و پس از گذشت حدود یک سال می توانید نهال حاصل از کاشت بذر را به زمین اصلی منتقل کنید. فاصله کاشت بین درختان را 3 تا 5 متر و فاصله بین ردیف ها را 3 متر در نظر بگیرید.
 

شرایط ایده‌آل برای کاشت و رشد بذر بنه

برای اینکه بذر بنه بهترین عملکرد را داشته باشد، باید محیط کشت شبیه به شرایط طبیعی رشد این گیاه باشد. این بذر معمولاً در ارتفاعات رشد کرده و به نور مستقیم خورشید نیاز بیشتری دارد. خاک شنی-لومی با زهکشی خوب یکی از مهم‌ترین عوامل موفقیت است؛ زیرا بنه نسبت به خاک‌های سنگین و باتلاقی حساس است. اگر تجربه کار با گیاهان کوهستانی را داشته باشید، احتمالاً می‌دانید که رطوبت زیاد می‌تواند به سرعت باعث پوسیدگی ریشه شود. دمای مناسب برای جوانه‌زنی بین ۱۵ تا ۲۵ درجه سانتی‌گراد است و بهتر است در فصل پاییز یا اواخر زمستان کاشته شود. شاید به نظر برسد بنه گیاهی سختگیر است، اما واقعیت این است که اگر محیط طبیعی‌اش را شبیه‌سازی کنید، به‌سرعت رشد کرده و تبدیل به درختچه‌ای مقاوم می‌شود.

خواص درخت بنه یا پسته وحشی 

روغن پسته کوهی غنی از اسیدهای چرب غیر اشباع است در نتیجه می‌‌تواند در کاهش بروز آترواسکلروز و بیماری‌‌های قلبی _عروقی بسیار مؤثر باشد. استفاده از عصاره صمغ بنه و میوه آن در کنترل میزان قند خون بیماران دیابتی تأثیر مثبتی دارد. اولئیک‌ اسید موجود در بنه باعث افزایش تولید گلبول‌ های سفید و تقویت سیستم ایمنی بدن در برابر هجوم عوامل بیماری‌ زا می‌ شود. استفاده از روغن بنه به صورت استعمال خارجی برای درد مفاصل و عضلات گرفته و همچنین دیسک کمر بسیار مؤثر خواهد بود. همچنین این روغن بی‌ نظیر به دلیل دارا بودن خاصیت ترمیم کنندگی برای رویش مجدد مو‌های آسیب دیده بسیار مفید و موثر است. پسته کوهی سرشار از املاح معدنی و ویتامین‌ ها است. با مصرف این میوه می‌ توان کمبود ویتامین‌ های مختلف در بدن را تأمین نمود. بنه کوهی بهترین دارو در درمان کم خونی است و مصرف آن به صورت روزانه می‌ تواند از بروز کم‌ خونی و فقر آهن جلوگیری کند. از دیگر خواص پسته وحشی می توان به تقویت حافظه، تقویت نیروی جنسی، تقویت اعصاب، مفید برای بیماری ام‌ اس، ضد ضعف جسمی، درمان ترک لب، ترک کف پا، مفید برای پوکی استخوان، رفع انگل معده، معالجه تکرر ادرار، افزایش وزن و درمان اسهال اشاره کرد.

مزایا، کاربردها و نکات مهم نگهداری بنه

بنه تنها یک گیاه طبیعی نیست؛ بلکه محصولی چندمنظوره با ارزش غذایی و دارویی بالا محسوب می‌شود. از روغن بنه در صنایع آرایشی، درمانی و حتی تولید مواد خوراکی استفاده می‌شود. اگر بخواهیم درباره مزایای کاشت بذر بنه صحبت کنیم، باید به مقاومت بی‌نظیر این گیاه در برابر خشکسالی اشاره کنیم که آن را برای مناطق کم‌آب بسیار مناسب کرده است. میوه بنه (یا همان پسته وحشی) طعم و خواص ویژه‌ای دارد و در سال‌های اخیر تقاضای بازار برای آن افزایش یافته است. برای نگهداری این گیاه بهتر است بدانید که کوددهی سبک در اوایل بهار و حذف شاخه‌های خشک می‌تواند گیاه را تقویت کند. نکته جالب اینکه بنه به ندرت دچار آفات جدی می‌شود و همین ویژگی آن را بسیار کم‌دردسر کرده است.