انواع لوبیا؛ لوبیا چیتی، قرمز، سفید، سیاه، لیما و لوبیا سبز و روش کاشت آن‌ها

وقتی کسی می‌پرسد «کدام لوبیا را بکارم؟»، جواب اول این است که لوبیا را برای غلاف سبزش می‌خواهید یا برای دانه خشکش. لوبیاها دو گروه اصلی دارند: لوبیا سبز که غلاف نارسش خورده می‌شود، و لوبیاهای دانه‌ای مثل چیتی، قرمز، سفید و سیاه که برای دانه خشک کاشته می‌شوند. بیشترشان از یک گونه‌اند (Phaseolus vulgaris) و همه را بعد از گرم شدن خاک (بالای ۱۵ درجه)، معمولاً اردیبهشت و خرداد، ۳ تا ۵ سانتی‌متر زیر خاک می‌کارند. لوبیا لیما و چشم‌بلبلی گونه‌های جدا و گرمادوست‌ترند.

جدول انواع لوبیا

لوبیا سبز هم از همان گونه لوبیاهای دانه‌ای است؛ فقط رقم‌هایی که برای غلاف ترد و بی‌رشته اصلاح شده‌اند را سبز برداشت می‌کنند. روش کامل کاشت لوبیا سبز را در راهنمای کاشت لوبیا سبز نازبو توضیح داده‌ایم.

لوبیاهای رنگی و خاص

• لوبیا لیما کریسمس: دانه‌های درشت و پهن قرمز-سفید؛ رونده و گرمادوست.
• لوبیا نودل قرمز (لوبیا متری): غلاف‌های باریک تا ۴۰ تا ۶۰ سانتی‌متری؛ از خانواده چشم‌بلبلی و بسیار گرمادوست.
• لوبیا آمتیست و طلایی: غلاف‌های بنفش یا زرد که هم زیبا و هم خوراکی‌اند؛ غلاف بنفش با پختن سبز می‌شود.
• لوبیا ولور: رقم سبز ظریف و باریک (فیله) برای سالاد.

بهترین بذر لوبیا چیتی برای کاشت

لوبیا چیتی پرطرفدارترین لوبیای دانه‌ای در ایران است و بیشتر سؤال‌هایی که از ما می‌شود درباره همین است. برای کشاورزی و باغچه، رقم‌های اصلاح‌شده پاکوتاه (مثل لوبیا چیتی پاکوتاه آمریکایی) انتخاب مطمئن‌تری‌اند: زودرس‌ترند، داربست نمی‌خواهند و محصولشان یک‌جا می‌رسد. رقم‌های پابلند (لوبیا چیتی پابلند) در باغچه کوچک و کنار نرده محصول بیشتری از هر متر زمین می‌دهند.

پاکوتاه یا پابلند؟

لوبیای پاکوتاه بوته‌ای ۴۰ تا ۶۰ سانتی‌متری دارد، داربست نمی‌خواهد و محصولش در چند هفته پشت سر هم می‌رسد؛ برای مزرعه و باغچه کوچک مناسب است. لوبیای پابلند تا ۲ تا ۳ متر بالا می‌رود، داربست یا قیم لازم دارد و مدت طولانی‌تری محصول می‌دهد؛ در فضای کم، محصول بیشتری از هر متر زمین می‌گیرید. بسیاری از لوبیاهای چیتی و سفید هر دو فرم را دارند.

زمان کاشت لوبیا

روش کاشت لوبیا دانه‌ای

برداشت و نگهداری دانه خشک لوبیا

وقتی بیشتر غلاف‌ها زرد، خشک و شکننده شدند و دانه‌ها داخلشان صدا دادند، بوته‌ها را از ریشه بکنید و چند روز در سایه خشک کنید. بعد غلاف‌ها را بکوبید یا با دست باز کنید و دانه‌ها را جدا کنید. دانه‌ها را چند روز دیگر روی سینی پهن کنید تا کاملاً خشک شوند. برای جلوگیری از شپشه، دانه‌های کاملاً خشک را ۳ تا ۴ روز در فریزر بگذارید و بعد در ظرف دربسته در جای خشک و خنک نگه دارید.

لوبیا با سبزی‌های تابستانه مثل ذرت و کدو ترکیب سنتی «سه خواهر» را می‌سازد؛ ذرت قیم لوبیای پابلند می‌شود و کدو خاک را می‌پوشاند. در باغچه پاییزه هم حبوبات سرمادوست مثل باقلا و نخود فرنگی جای لوبیا را می‌گیرند.

سؤالات متداول

مطالب مرتبط

کاشت باقلاکاشت نخود فرنگیتوصیه‌های مهم برای کاشت ذرتراهنمای مرجع برای کاشت کدومصرف بذر در هکتارکاشت خیار