گلرنگ؛ معرفی گیاه، کاشت پاییزه و بهاره بذر گلرنگ و برداشت گل و دانه

گلرنگ گیاهی یک‌ساله و مقاوم به خشکی است که هم برای دانه روغنی و هم برای گلبرگ‌های زرد و نارنجی‌اش (معروف به زعفران کاذب) کاشته می‌شود. در مناطق معتدل و گرم ایران، گلرنگ را پاییز (مهر و آبان) بکارید تا خرداد برداشت شود؛ در مناطق سرد کاشت بهاره در اسفند و فروردین انجام می‌شود. بذر را ۳ تا ۵ سانتی‌متر زیر خاک و در ردیف‌هایی با فاصله ۴۰ تا ۵۰ سانتی‌متر بکارید.

گلرنگ چیست و چه کاربردی دارد؟

گلرنگ از تیره کاسنی است و قرن‌ها در ایران کشت شده است. بوته‌اش ۶۰ تا ۱۲۰ سانتی‌متر قد دارد، برگ‌هایش در بسیاری از رقم‌ها خاردار است و در انتهای شاخه‌ها گل‌های کرکی زرد، نارنجی یا قرمز باز می‌شود. کاربردهای اصلی گلرنگ:

• دانه روغنی: دانه گلرنگ ۲۵ تا ۴۵ درصد روغن دارد؛ روغن گلرنگ از روغن‌های خوراکی پرمصرف است.
• گلبرگ: گلبرگ خشک گلرنگ به نام «زعفران کاذب» برای رنگ دادن به غذا و دمنوش استفاده می‌شود؛ ولی جایگزین واقعی زعفران نیست و عطر و طعم آن را ندارد.
• رنگ طبیعی: در گذشته از گلبرگ گلرنگ برای رنگ‌رزی پارچه و فرش استفاده می‌شد.
• زینتی و دسته‌گل: گل‌های خشک گلرنگ در دسته‌گل‌های خشک ماندگاری زیادی دارند.

زمان کاشت گلرنگ

روش کاشت بذر گلرنگ

برای محاسبه دقیق‌تر مقدار بذر، مطلب مصرف بذر در هکتار و برای روش‌های کاشت در مزرعه بذرپاشی و اهمیت آن را ببینید.

آبیاری و مراقبت

• آبیاری: گلرنگ ریشه عمیق و مقاوم به خشکی دارد. در کاشت پاییزه بارش زمستان کافی است و ۲ تا ۴ آبیاری در بهار (به‌خصوص هنگام ساقه‌دهی و گلدهی) عملکرد را بالا می‌برد.
• کود: قبل از کاشت کمی کود فسفره و در بهار کود ازته سرک؛ کود ازته زیاد خوابیدگی و بیماری را بیشتر می‌کند.
• علف هرز: در مرحله روزت رشد گلرنگ کند است؛ وجین در این مرحله مهم است.
• آبیاری بارانی در گلدهی: باعث بیماری‌های قارچی گل می‌شود؛ آبیاری نشتی بهتر است.

آفات و بیماری‌های گلرنگ

برداشت گلبرگ و دانه گلرنگ

برای گلبرگ، گل‌ها را وقتی کاملاً باز و پررنگ شدند (معمولاً صبح زود) بچینید یا گلبرگ‌ها را با دست جدا کنید؛ گلبرگ‌ها را در سایه خشک کنید تا رنگشان حفظ شود. برای دانه، صبر کنید تا بوته کامل خشک و قهوه‌ای شود و دانه‌ها سفت شوند؛ معمولاً ۳ تا ۴ هفته بعد از گلدهی. بوته‌ها را ببرید، خشک کنید و دانه‌ها را با کوبیدن جدا کنید. اگر رقم خاردار کاشته‌اید، هنگام برداشت حتماً دستکش ضخیم بپوشید.

برای برآورد تولید مزرعه، مطلب برداشت در هکتار را هم ببینید.

سؤالات متداول

مطالب مرتبط

مصرف بذر در هکتاربذرپاشی و اهمیت آن در کشاورزی و باغبانیبرداشت در هکتارکاشت زعفران در گلدانتوصیه‌های مهم برای کاشت ذرتگل گندم