از بین بردن کرم برگخوار و کرم سبزیجات به روش طبیعی

برای از بین بردن کرم برگخوار به روش طبیعی، صبح زود یا غروب کرم‌ها و تخم‌های پشت برگ را جمع کنید، روی سبزی‌ها توری ریز بکشید و اگر آلودگی زیاد است، حشره‌کش زیستی بی‌تی (Bt) را عصر روی برگ‌ها بپاشید و هر ۵ تا ۷ روز تکرار کنید. بی‌تی فقط روی لاروِ پروانه‌ها اثر دارد و برای انسان، حیوانات خانگی و زنبورها بی‌خطر است.

انواع کرم سبزیجات

کرم‌ها لارو پروانه‌ها و شب‌پره‌ها هستند. پروانه روی برگ یا خاک تخم می‌گذارد و لاروها بعد از چند روز بیرون می‌آیند و شروع به خوردن برگ، میوه یا ساقه می‌کنند. شناختن نوع کرم به انتخاب روش کنترل کمک می‌کند:

نشانه‌های آلودگی

• سوراخ‌های نامنظم در برگ یا جویدگی از لبه‌ها
• فضله‌ی ریز سبز تیره یا سیاه روی برگ‌های پایینی و خاک
• تخم‌های ریز زرد یا سفید در دسته‌های کوچک پشت برگ
• پروانه‌های سفید یا شب‌پره‌های قهوه‌ای که دور سبزی‌ها پرواز می‌کنند
• نشای سالمی که صبح از سطح خاک بریده شده (کرم طوقه‌بر)

از بین بردن کرم برگخوار به روش طبیعی

۱. جمع‌آوری دستی

در باغچه‌ی خانگی مؤثرترین و ساده‌ترین روش است. صبح زود یا غروب که کرم‌ها فعال‌اند، برگ‌ها را از پشت نگاه کنید، کرم‌ها و دسته‌های تخم را جدا کنید و در ظرف آب و کمی صابون بیندازید. کرم طوقه‌بر را می‌شود شب با چراغ‌قوه دور ساقه‌ها یا با کنار زدن چند سانتی‌متر خاک پیدا کرد.

۲. توری و پوشش

پوشاندن کلم، کاهو و سبزی‌های برگی با توری ریز یا پارچه‌ی سبک کشاورزی، از تخم‌گذاری پروانه جلوگیری می‌کند. لبه‌های توری را با خاک یا سنگ محکم کنید تا پروانه از زیر آن وارد نشود.

۳. حشره‌کش زیستی بی‌تی (باسیلوس تورینجینسیس)

بی‌تی باکتری‌ای است که پروتئین آن فقط در دستگاه گوارش لارو پروانه‌ها فعال می‌شود. کرم بعد از خوردن برگِ سمپاشی‌شده تغذیه را متوقف می‌کند و ظرف چند روز می‌میرد. برای انسان، پرندگان، زنبور عسل و کفشدوزک بی‌خطر است.

• عصر سمپاشی کنید؛ نور آفتاب بی‌تی را زود از بین می‌برد.
• پشت و روی برگ را کامل خیس کنید؛ کرم باید برگ آغشته را بخورد.
• روی کرم‌های جوان و کوچک بیشترین اثر را دارد.
• هر ۵ تا ۷ روز و بعد از هر باران تکرار کنید.
• دوز را دقیقاً از برچسب محصول بگیرید.

۴. روغن چریش و اسپینوزاد

روغن چریش (۵ تا ۱۰ میلی‌لیتر در ۱ لیتر آب با چند قطره صابون) تغذیه‌ی کرم را کم می‌کند و روی کرم‌های جوان اثر دارد. اسپینوزاد هم منشأ زیستی دارد و در کشاورزی ارگانیک مجاز است، ولی تا وقتی خیس است برای زنبور سمی است؛ عصر و بعد از پایان فعالیت زنبورها بپاشید.

۵. دشمنان طبیعی

پرندگان، زنبورهای پارازیتوئید (مثل تریکوگراما که تخم پروانه را از بین می‌برد) و سن‌های شکارگر کرم‌ها را کنترل می‌کنند. سم وسیع‌الطیف این حشرات مفید را هم می‌کشد و آلودگی را در دراز مدت بدتر می‌کند. روش‌های بیشتر را در آفت‌کش‌های طبیعی ببینید.

کنترل کرم طوقه‌بر

• دور ساقه‌ی هر نشا یک حلقه‌ی مقوایی یا بطری بریده بگذارید که ۲ تا ۳ سانتی‌متر در خاک برود.
• قبل از کاشت، خاک را شخم بزنید و چند روز بگذارید تا پرندگان لاروهای خاک را بخورند.
• علف‌های هرز اطراف باغچه را دو هفته قبل از کاشت حذف کنید.

سم شیمیایی

در آلودگی شدید مزرعه، سموم مخصوص لارو پروانه‌ها استفاده می‌شوند. دوز و دوره‌ی کارنس (فاصله‌ی سمپاشی تا برداشت) را فقط از برچسب بگیرید؛ روی سبزی برگی که تازه‌خوری می‌شود، این فاصله اهمیت زیادی دارد. سموم را در دسته‌ی سم و قارچ‌کش ببینید.

پیشگیری

• شخم پاییزه، شفیره‌های زمستان‌گذران را به سطح خاک می‌آورد تا سرما و پرندگان از بین ببرند.
• کلم‌سانان را هر سال در جای جدیدی بکارید.
• بقایای گیاهی آلوده را بعد از برداشت جمع کنید.
• کاشت گیاهان معطری مثل شوید و گشنیز در کنار سبزی‌ها، حشرات مفید را جذب می‌کند.
• برای مبارزه با آفات دیگر سبزیجات، از بین بردن شته را هم بخوانید.

ابزار مبارزه با کرم برگخوار

سوالات متداول