کاشت کینوا؛ زمان کاشت، روش کاشت بذر کینوا، مراقبت و برداشت

کینوا گیاهی یک‌ساله و مقاوم به خشکی و شوری است که دانه‌های کوچک و پرپروتئینش مثل غلات مصرف می‌شود. در مناطق گرم جنوبی ایران، کینوا را پاییز (آبان و آذر) بکارید؛ در مناطق معتدل اسفند تا فروردین و در مناطق سرد اردیبهشت. بذر را ۱ تا ۲ سانتی‌متر زیر خاک مرطوب بکارید؛ در خاک گرم ظرف ۱ تا ۳ روز جوانه می‌زند. کینوا ۹۰ تا ۱۵۰ روز بعد برداشت می‌شود و قبل از خوردن باید شسته شود تا ساپونین تلخ پوسته‌اش برود.

کینوا چیست؟

کینوا بومی کوه‌های آند در آمریکای جنوبی است و از خانواده اسفناج و چغندر است، نه غلات؛ برای همین به آن «شبه‌غله» می‌گویند. بوته‌اش ۱ تا ۲ متر قد دارد و در انتهای ساقه، خوشه‌های بزرگ دانه به رنگ سفید، قرمز، زرد یا سیاه تشکیل می‌شود. دانه کینوا پروتئین کامل و فیبر بالایی دارد و فاقد گلوتن است. برگ‌های جوان کینوا هم مثل اسفناج خوراکی‌اند. کینوا در سال‌های اخیر به‌عنوان محصولی سازگار با کم‌آبی و شوری خاک در ایران هم کشت می‌شود.

زمان کاشت کینوا در ایران

کینوا در جوانه‌زنی و رشد اولیه سرما را تحمل می‌کند ولی گرمای بالای ۳۲ تا ۳۵ درجه در زمان گلدهی، گرده‌ها را عقیم و دانه‌بندی را کم می‌کند. پس زمان کاشت باید طوری انتخاب شود که گلدهی در هوای معتدل اتفاق بیفتد:

روش کاشت بذر کینوا

آبیاری، کود و مراقبت

• آبیاری: کینوا کم‌آب‌خواه است؛ بعد از استقرار، آبیاری در زمان ساقه‌دهی و گلدهی مهم‌تر است. آبیاری زیاد ساقه را بلند و خوابیده می‌کند.
• کود: کمی کود ازته در مرحله ۴ تا ۶ برگی کافی است؛ کود زیاد خوابیدگی را بیشتر می‌کند.
• قیم و باد: بوته‌های بلند با خوشه سنگین در باد می‌خوابند؛ خاک‌دهی پای بوته یا کاشت فشرده‌تر کمک می‌کند.
• پرندگان: در زمان رسیدن دانه، پرندگان به خوشه‌ها حمله می‌کنند؛ توری یا مترسک بگذارید.
• آفات: شته و کرم‌های برگخوار گاهی دیده می‌شوند؛ روش طبیعی مقابله با کرم برگخوار در باغچه کافی است.

برداشت و آماده کردن دانه کینوا

وقتی برگ‌ها زرد شدند و ریختند و دانه‌ها با ناخن فرو نرفتند، کینوا آماده برداشت است. خوشه‌ها را ببرید، چند روز در سایه کامل خشک کنید و با مالیدن یا کوبیدن، دانه‌ها را جدا و باد بدهید. قبل از پختن، کینوا را چند بار در آب سرد بشویید و مالش دهید تا ساپونین پوسته (ماده تلخ و کف‌کننده) کاملاً برود. دانه خشک را در ظرف دربسته در جای خشک و خنک نگه دارید.

کینوا با گیاه خردل و ذرت از گیاهان دانه‌ای است که می‌توانید در باغچه بزرگ تجربه کنید؛ برای محاسبه بذر مزرعه هم مصرف بذر در هکتار را ببینید.

سؤالات متداول

مطالب مرتبط

گیاه خردلتوصیه‌های مهم برای کاشت ذرتمصرف بذر در هکتاربذرپاشی و اهمیت آن در کشاورزی و باغبانیبرداشت در هکتارآشنایی با اسفناج و روش کشت آن