درخت بنه (پسته وحشی)؛ معرفی، کاشت بذر بنه و نگهداری

بنه همان درختی است که در دامنه‌های خشک زاگرس، بی‌آنکه کسی آبش بدهد، صدها سال سرپا می‌ماند. بنه یا پسته وحشی (Pistacia atlantica) را از بذر می‌کارند: بذر را ۲۴ تا ۴۸ ساعت خیس کنید و یا ۳۰ تا ۶۰ روز در یخچال سرمادهی بدهید و اسفند بکارید، یا همین آبان و آذر مستقیم در خاک بکارید تا سرمای زمستان کار سرمادهی را انجام دهد. چون ریشه راست و عمیقی دارد، بذر را از اول در گلدان بلند یا در محل اصلی بکارید. بیشتر کسانی که از ما بذر بنه می‌خرند یکی از این سه هدف را دارند: پایه پیوند پسته، درختکاری مناطق خشک یا یک درخت مقاوم برای باغ.

درخت بنه چیست؟

بنه از خانواده پسته است و در ارتفاعات زاگرس، از کردستان و کرمانشاه تا فارس و کرمان، و همچنین در خراسان و آذربایجان به‌صورت طبیعی می‌روید. درختی با تاج گرد، برگ‌های مرکب و ارتفاع ۵ تا ۱۵ متر است که رشد کندی دارد ولی عمرش به چند صد سال می‌رسد. بنه درخت دوپایه است: درختان نر گرده و درختان ماده میوه می‌دهند. میوه‌اش خوشه‌های کوچک صورتی، آبی و سبز است که در پاییز می‌رسد.

کاربردهای بنه

• میوه: میوه رسیده بنه را بو داده یا به شکل ترشی، آجیل و روغن مصرف می‌کنند؛ «قهوه کردی» هم از دانه بوداده بنه تهیه می‌شود.
• سقز (صمغ): از تنه بنه صمغی به نام سقز به دست می‌آید که در صنایع غذایی، آدامس سنتی و دارویی کاربرد دارد.
• پایه پیوند: بنه در بعضی مناطق به‌عنوان پایه مقاوم به خشکی برای پیوند پسته استفاده می‌شود.
• جنگل‌کاری: به خاطر مقاومت به کم‌آبی، از گونه‌های مهم احیای جنگل‌های زاگرس است.

کاشت بذر بنه

اصول کامل سرمادهی بذر درختان را در راهنمای سرمادهی بذر نازبو توضیح داده‌ایم. اگر می‌خواهید از سرمادهی طبیعی استفاده کنید، بذرها را آبان و آذر در گلدان‌های بیرون بکارید و روی آن‌ها توری بکشید.

پیوند پسته روی بنه

بنه با پسته کاملاً سازگار است و در مناطق کوهستانی و کم‌آب، پایه‌ای مقاوم‌تر از پسته معمولی است. نهال بنه معمولاً ۲ تا ۳ سال بعد، وقتی قطر ساقه به اندازه یک مداد تا ۲ سانتی‌متر رسید، آماده پیوند است. رایج‌ترین روش پیوند جوانه (T یا شکمی) در اواخر بهار تا تابستان است که پوست درخت راحت جدا می‌شود. اصول کلی زمان پیوند را در زمان پیوند زدن درختان میوه توضیح داده‌ایم.

کاشت نهال و نگهداری بنه

• زمان کاشت نهال: آذر تا بهمن، در دوره خواب.
• محل: آفتاب کامل؛ بنه خاک‌های سنگلاخی، کم‌عمق و آهکی را هم تحمل می‌کند به شرط زهکشی.
• آبیاری: سال‌های اول در تابستان هر ۱ تا ۲ هفته آبیاری عمیق؛ بعد از استقرار تقریباً بدون نیاز به آبیاری.
• محافظت: نهال جوان را از چرای دام و جوندگان محافظت کنید.
• رشد: بنه درخت کندرشدی است؛ سالانه ۲۰ تا ۴۰ سانتی‌متر رشد معمول است.

برای انتخاب درختان کم‌آب حیاط، بهترین درخت برای حیاط منزل و برای آشنایی با پیوند، زمان پیوند زدن درختان میوه را ببینید.

سؤالات متداول

مطالب مرتبط

راه‌ های کاشت پستهبهترین درخت برای حیاط منزلزمان پیوند زدن درختان میوهدرختچه‌های همیشه سبزدرخت اقاقیانحوه کاشت و پرورش درخت فندق در خانه