کاشت آنغوزه؛ زمان کاشت، کاشت بذر و نگهداری

آنغوزه (Ferula assa-foetida) گیاهی چندساله، بومی فلات ایران و مقاوم به خشکی است که از ریشه‌اش صمغ معروف آنغوزه به دست می‌آید. بذر آنغوزه برای جوانه زدن به سرمای زمستان نیاز دارد؛ پس بهترین زمان کاشت آن پاییز (آبان و آذر) در فضای باز است تا بذر در زمستان سرمادهی شود و اواخر زمستان یا اوایل بهار سبز شود. آنغوزه کندرشد است و معمولاً از سال چهارم یا پنجم به بعد ریشه‌اش برای صمغ‌گیری آماده می‌شود.

آنغوزه چیست؟

آنغوزه گیاهی از خانواده چتریان است که در دامنه‌ها و دشت‌های خشک خراسان، کرمان، سیستان و بلوچستان و یزد به‌صورت خودرو می‌روید. چند سال اول فقط برگ‌های بزرگ و بریده‌ای در بهار می‌دهد که تابستان خشک می‌شوند و ریشه‌اش زیر خاک قوی و حجیم می‌شود. بعد از چند سال، ساقه گل‌دهنده بلندی با گل‌های زرد چتری می‌دهد، بذر می‌دهد و معمولاً بعد از آن از بین می‌رود.

صمغ آنغوزه (انگدان) در صنایع دارویی و غذایی کاربرد دارد و ایران یکی از تولیدکنندگان اصلی آن در جهان است. برای همین کاشت زراعی آنغوزه در مناطق خشک، با نیاز آبی کم، یکی از گزینه‌های کشت اقتصادی است.

آنغوزه شیرین و تلخ

در بازار ایران دو نوع آنغوزه شناخته می‌شود: آنغوزه شیرین و تلخ که در ترکیب صمغ و بازار مصرف با هم فرق دارند. بذر آنغوزه شیرین در نازبو موجود است. قبل از کشت زراعی، درباره نوع رایج و بازار فروش منطقه خود با کارشناسان محلی مشورت کنید.

روش کاشت بذر آنغوزه

درباره خواب بذر و روش‌های شکستن آن در راهنمای کامل خواب شکنی بذر مفصل نوشته‌ایم.

نگهداری آنغوزه

• آبیاری: در سال اول در بهار چند آبیاری سبک کمک می‌کند؛ بعد از آن گیاه به بارش متکی است.
• خواب تابستانه: زرد و خشک شدن برگ‌ها در اوایل تابستان طبیعی است؛ گیاه نمرده و در ریشه زنده است.
• وجین: در سال‌های اول علف‌های هرز را کنترل کنید.
• چرای دام: مزرعه را از چرای دام محافظت کنید.

صمغ‌گیری از آنغوزه به‌طور خلاصه

وقتی ریشه به اندازه کافی قطور شد (معمولاً سال چهارم یا پنجم)، در اواخر بهار خاک دور طوقه را کنار می‌زنند، برش نازکی از بالای ریشه می‌دهند و شیرابه‌ای که خارج و سفت می‌شود را در چند نوبت جمع می‌کنند. صمغ‌گیری نیاز به تجربه دارد و برش نادرست ممکن است گیاه را از بین ببرد.

سؤالات متداول

مطالب مرتبط

لیست کامل گیاهان دارویی با عکس؛ ۳۵ گیاه دارویی و خواص آن‌هاپرورش گیاهان دارویی در باغچه خانهراهنمای کامل خواب شکنی و خواب بذر برای کشاورزانزری اسکیپ روشی برای منظرسازی کم آبتکنیک‌های باغبانی برای آب و هوای خشککاشت موسیر؛ کاشت با بذر و پیاز، زمان کاشت و سرمادهی بذر