🔥 پیشنهادهای شگفت‌انگیز نازبو؛ تخفیف ویژه برای مدت محدود ← مشاهده | پشتیبانی: 09192145287

چای ترش (چای مکی)؛ معرفی گیاه، کاشت بذر، برداشت کاسبرگ و خشک کردن
  • گیاهان دارویی و سلامت

چای ترش (چای مکی)؛ معرفی گیاه، کاشت بذر، برداشت کاسبرگ و خشک کردن

چیزی که در دمنوش چای ترش رنگ یاقوتی می‌دهد، نه برگ است و نه گلبرگ؛ کاسبرگ‌های گوشتی دور میوه یک گیاه هم‌خانواده ختمی است. چای ترش کاسبرگ گیاه روزل (Hibiscus sabdariffa) است؛ گیاهی گرمادوست و یک‌ساله که بذرش را بعد از گرم شدن کامل خاک (بالای ۲۰ درجه)، فروردین تا خرداد می‌کارند و با کوتاه شدن روزها در شهریور و مهر گل می‌دهد؛ کاسبرگ‌ها مهر و آبان برداشت می‌شوند. در ایران بیشتر در سیستان و بلوچستان (سراوان و ایرانشهر) کشت می‌شود، ولی در مناطق معتدل هم با نشاکاری زودهنگام جواب می‌دهد.

گیاه چای ترش چیست؟

چای ترش بوته‌ای ۱.۵ تا ۲ متری با ساقه‌های قرمز، برگ‌های سه‌قسمتی و گل‌های زرد کمرنگ با مرکز زرشکی است؛ گل‌هایی شبیه گل ختمی که فقط یک روز باز می‌مانند. بعد از ریختن گلبرگ‌ها، کاسبرگ‌های قرمز اطراف میوه بزرگ، گوشتی و ترش می‌شوند. همین کاسبرگ‌ها را جدا و خشک می‌کنند و به نام «چای ترش» یا «گل چای ترش» می‌شناسیم. دمنوش آن رنگ قرمز یاقوتی و طعم ترش‌مزه‌ای شبیه زرشک و آلبالو دارد. از کاسبرگ تازه مربا و شربت هم درست می‌شود.

چای ترش در ایران کجا کشت می‌شود؟

چای ترش گیاه مناطق گرمسیری و نیمه‌گرمسیری است و به فصل رشد طولانی و گرم نیاز دارد. در ایران، سراوان، ایرانشهر و مناطق دیگر سیستان و بلوچستان مهم‌ترین مناطق کشت آن هستند و بخش زیادی از چای ترش بازار از همین مناطق تأمین می‌شود. در مناطق گرم دیگر مثل هرمزگان، جنوب کرمان، خوزستان و بوشهر هم کشت می‌شود. در مناطق معتدل، کاشت چای ترش ممکن است، به شرط اینکه نشا را زودتر داخل خانه تولید کنید تا گیاه قبل از سرمای پاییز فرصت گل دادن داشته باشد.

زمان کاشت چای ترش

تقویم کاشت و برداشت چای ترش
نوار رنگی: ۱۲ ماه سال از مهر تا شهریور
کاشت نشا داخل خانه (معتدل)اسفند تا فروردین
کاشت مستقیم (مناطق گرم)فروردین تا خرداد
رشد رویشیخرداد تا مرداد
گلدهیشهریور تا مهر
برداشت کاسبرگمهر تا آبان
💡 چای ترش گیاه «روز کوتاه» است؛ یعنی تا وقتی روزها بلندند فقط رشد می‌کند و با کوتاه شدن روزها در اواخر تابستان گل می‌دهد. کاشت دیرهنگام فرصت گلدهی را قبل از سرما از گیاه می‌گیرد.

روش کاشت بذر چای ترش

کاشت چای ترش در زمین
۱خیساندنبذرها را ۱۲ ساعت در آب ولرم بگذارید تا پوسته سخت نرم شود.
۲آماده کردن زمینآفتاب کامل و خاک زهکش‌دار و نسبتاً حاصلخیز؛ کود دامی پوسیده اضافه کنید.
۳کاشتدر هر چاله ۲ تا ۳ بذر را ۱ تا ۲ سانتی‌متر زیر خاک بکارید؛ فاصله چاله‌ها ۶۰ تا ۹۰ سانتی‌متر.
۴تنک کردنبعد از سبز شدن (۷ تا ۱۴ روز)، در هر چاله قوی‌ترین بوته را نگه دارید.
۵نشاکاری در مناطق معتدلبذر را اسفند در گلدان‌های جدا داخل خانه بکارید و بعد از گرم شدن هوا (اردیبهشت) با کل خاک ریشه منتقل کنید.
اعداد کلیدی کاشت چای ترش
دمای خاک
بالای ۲۰ درجه
عمق کاشت
۱–۲ سانتی‌متر
جوانه‌زنی
۷–۱۴ روز
فاصله بوته
۶۰–۹۰ سانتی‌متر
ارتفاع
۱.۵–۲ متر
دوره رشد
۵–۶ ماه

آبیاری و مراقبت

  • آبیاری: منظم در دوره رشد؛ چای ترش گرما را خوب تحمل می‌کند ولی برای کاسبرگ درشت آب کافی لازم دارد.
  • کود: در اوایل رشد کود متعادل و از شروع گلدهی کود با پتاس بالاتر.
  • سرزنی: سرزنی ساقه اصلی در ارتفاع ۳۰ تا ۴۰ سانتی‌متر باعث شاخه‌های جانبی بیشتر و گل بیشتر می‌شود.
  • آفات: شته، کنه و مگس سفید در هوای گرم؛ روش طبیعی مقابله با مگس سفید را ببینید.
  • سرما: چای ترش یخبندان را تحمل نمی‌کند؛ قبل از اولین سرمای پاییز برداشت را تمام کنید.

برداشت و خشک کردن چای ترش

حدود ۲ تا ۳ هفته بعد از باز شدن هر گل، کاسبرگ‌های اطراف میوه قرمز، گوشتی و ترد می‌شوند؛ این بهترین زمان برداشت است. کاسبرگ‌ها را با قیچی بچینید و با فشار دادن یا بریدن، میوه سبز وسط (که حاوی بذر است) را جدا کنید. کاسبرگ‌ها را روی پارچه یا توری در سایه و جای پرهوا پهن کنید تا ظرف ۵ تا ۷ روز کاملاً خشک و شکننده شوند. چای ترش خشک را در ظرف دربسته و دور از نور نگه دارید تا رنگش حفظ شود.

دیر نچینید: اگر کاسبرگ‌ها را دیر بچینید، چوبی و سفت می‌شوند و کیفیت دمنوش کم می‌شود. برداشت را هر چند روز یک بار و به‌تدریج انجام دهید.
برای مصرف دمنوش: دمنوش چای ترش در بسیاری از افراد فشار خون را کمی پایین می‌آورد. اگر داروی فشار خون مصرف می‌کنید یا باردار هستید، قبل از مصرف زیاد با پزشک مشورت کنید.

دمنوش‌های گیاهی دیگری که می‌توانید خودتان پرورش دهید: بابونه، اسطوخودوس و نعناع.

سؤالات متداول

از کاسبرگ‌های گوشتی گیاه روزل (Hibiscus sabdariffa) از خانواده ختمی که بعد از ریختن گل بزرگ و قرمز می‌شوند.

مهر تا آبان، ۲ تا ۳ هفته بعد از باز شدن گل‌ها، وقتی کاسبرگ‌ها قرمز و گوشتی شدند.

بله، در گلدان بزرگ ۳۰ تا ۴۰ لیتری با آفتاب کامل؛ ولی محصولش از کاشت در زمین کمتر است.

ارسال دیدگاه

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد!