کاشت بادرنجبویه؛ زمان کاشت، کاشت بذر و قلمه، نگهداری و برداشت

بادرنجبویه (ملیسا) گیاه دارویی چندساله از خانواده نعناع با عطر لیمویی است که در آفتاب صبح و سایه سبک بعدازظهر به‌خوبی رشد می‌کند. بذر بادرنجبویه ریز و نوردوست است؛ آن را اسفند و فروردین (یا مهر در مناطق معتدل) روی خاک بپاشید و فقط کمی فشار دهید. ۱۰ تا ۲۰ روز بعد سبز می‌شود. بوته‌های قدیمی را هم می‌شود پاییز یا اوایل بهار تقسیم کرد. بادرنجبویه را قبل از گل دادن چند بار در سال برداشت کنید.

بادرنجبویه چه گیاهی است؟

بادرنجبویه بوته‌ای چندساله به ارتفاع ۵۰ تا ۸۰ سانتی‌متر است با برگ‌های قلبی‌شکل، دندانه‌دار و عطر تند لیمویی که با کمی مالیدن آزاد می‌شود. این گیاه در طب سنتی ایران برای آرامش و گوارش شناخته شده و در دمنوش‌ها و عرقیات گیاهی کاربرد دارد. گل‌های سفید کوچکش زنبورها را جذب می‌کنند و نام «ملیسا» هم از واژه یونانی زنبور عسل آمده است. بادرنجبویه با نعناع هم‌خانواده است، ولی برخلاف نعناع با ریشه‌های رونده پخش نمی‌شود و بیشتر با بذر خودرو تکثیر می‌شود.

زمان کاشت بادرنجبویه

روش کاشت بذر بادرنجبویه

تکثیر با تقسیم بوته و قلمه

• تقسیم بوته: بوته‌های ۲ ساله یا بیشتر را در مهر و آبان یا اسفند از خاک بیرون بیاورید و به چند قسمت ریشه‌دار تقسیم کنید.
• قلمه: در بهار و اوایل تابستان، قلمه‌های ۱۰ سانتی‌متری از سرشاخه‌های غیرگل‌دار بگیرید، برگ‌های پایین را بکنید و در آب یا خاک مرطوب بگذارید؛ ۱۰ تا ۱۴ روز بعد ریشه می‌دهند.

نگهداری بادرنجبویه

• نور: آفتاب صبح و سایه سبک بعدازظهر بهترین است؛ در آفتاب تند تابستان برگ‌ها زرد و سوخته می‌شوند.
• خاک: حاصلخیز، زهکش‌دار و کمی مرطوب.
• آبیاری: خاک را یکنواخت مرطوب نگه دارید؛ بادرنجبویه از نعناع کم‌آب‌تر است ولی خشکی طولانی را دوست ندارد.
• کود: بهار کمی کمپوست کافی است؛ کود زیاد اسانس و عطر را کم می‌کند.
• حذف گل: برای برگ بیشتر و جلوگیری از بذر ریختن خودرو، ساقه‌های گل را قبل از باز شدن بچینید.

کاشت بادرنجبویه در گلدان

بادرنجبویه برای گلدان و بالکن مناسب است. گلدانی با قطر و عمق ۲۵ تا ۳۰ سانتی‌متر انتخاب کنید و جایی بگذارید که ۴ تا ۶ ساعت آفتاب ملایم بگیرد. خاک گلدان را با کمپوست غنی کنید و با سوراخ زهکش از ماندن آب جلوگیری کنید. هر ۲ سال یک بار بوته گلدانی را تقسیم و در خاک تازه بکارید. روش‌های کاشت گیاهان معطر در آشپزخانه را در کاشت نعنا روی اپن آشپزخانه هم ببینید.

برداشت و خشک کردن بادرنجبویه

بهترین زمان برداشت درست قبل از گل دادن است که اسانس برگ‌ها بیشترین مقدار را دارد. ساقه‌ها را ۵ تا ۱۰ سانتی‌متر بالای خاک ببرید؛ بوته ۴ تا ۶ هفته بعد دوباره برای برداشت آماده می‌شود. برگ‌ها را سریع و در سایه با جریان هوای خوب خشک کنید، چون خشک شدن کند باعث سیاه شدن و از دست رفتن عطر می‌شود. بادرنجبویه خشک را در ظرف شیشه‌ای دربسته و دور از نور نگه دارید.

بادرنجبویه با بابونه، اسطوخودوس و آویشن یک باغچه گیاهان دارویی کامل می‌سازد.

سؤالات متداول

مطالب مرتبط

نعناع و خواص دارویی آناعجاز منحصر به ‌فرد نعنا فلفلیکاشت نعنا روی اپن آشپزخانهخواص درمانی گیاه بابونهکاشت اسطوخودوس از بذرآویشن خزنده