کنگر فرنگی (آرتیشو)؛ کاشت بذر، نگهداری و برداشت غنچه

کنگر فرنگی (آرتیشو) گیاهی چندساله و درشت است که غنچه گل آن پیش از باز شدن، به‌عنوان سبزی خورده می‌شود. در مناطق معتدل و گرم، بذر کنگر فرنگی را شهریور و مهر بکارید تا گیاه زمستان را بگذراند و اسفند تا اردیبهشت غنچه بدهد؛ در مناطق سرد، بذر را بهمن و اسفند داخل خانه بکارید و نشا را ۱۰ روز در سرمای زیر ۱۰ درجه نگه دارید تا همان سال غنچه بدهد. هر بوته ۴ تا ۵ سال محصول می‌دهد و ۹۰ تا ۱۲۰ سانتی‌متر فضا می‌خواهد.

کنگر فرنگی چیست و چه فرقی با کنگر ایرانی دارد؟

کنگر فرنگی از خانواده کاسنی و هم‌خانواده آفتابگردان است. بوته‌اش ۱ تا ۱.۵ متر ارتفاع دارد، با برگ‌های بزرگ نقره‌ای و بریده‌بریده، و روی ساقه‌هایش غنچه‌های گرد و فلس‌دار تشکیل می‌شود. قسمت خوراکی، قاعده گوشتی فلس‌ها و «دل» نرم غنچه است. اگر غنچه برداشت نشود، به گلی بنفش و زیبا باز می‌شود.

کنگر ایرانی (کنگر وحشی) گیاه دیگری است که در بهار در دامنه‌های زاگرس و البرز خودرو می‌روید و ساقه‌های جوانش در خورش کنگر استفاده می‌شود. کنگر فرنگی اصالتاً گیاه مدیترانه‌ای است و در ایران بیشتر در باغچه‌ها و مزارع کوچک مناطق معتدل، شمال و جنوب کاشته می‌شود.

زمان کاشت کنگر فرنگی

روش کاشت بذر کنگر فرنگی

نگهداری کنگر فرنگی

• خاک: عمیق، حاصلخیز و زهکش‌دار؛ قبل از کاشت مقدار زیادی کود دامی پوسیده یا کمپوست بزنید.
• نور: آفتاب کامل؛ در مناطق خیلی گرم سایه سبک بعدازظهر.
• آبیاری: منظم و عمیق، به‌خصوص در زمان تشکیل غنچه؛ کم‌آبی غنچه را سفت و تلخ می‌کند.
• کود: هر بهار کود کامل و کمپوست پای بوته.
• زمستان: در مناطق سرد، بعد از اولین یخبندان ساقه‌ها را تا ۳۰ سانتی‌متر کوتاه کنید و روی طوقه مالچ ضخیم کاه یا برگ بریزید.
• بعد از برداشت: ساقه‌هایی که غنچه داده‌اند را تا نزدیک زمین ببرید تا پاجوش‌های تازه رشد کنند.

زمان و روش برداشت غنچه

غنچه را وقتی برداشت کنید که درشت و سفت است و فلس‌هایش هنوز به هم چسبیده‌اند. ساقه را ۵ تا ۸ سانتی‌متر زیر غنچه با چاقو ببرید. غنچه اصلی بالای ساقه زودتر و درشت‌تر است و بعد از برداشت آن، غنچه‌های جانبی کوچک‌تر رشد می‌کنند. اگر فلس‌ها شروع به باز شدن کردند، غنچه سفت و فیبری شده است. آرتیشو تازه را در کیسه در یخچال تا یک هفته نگه دارید.

تکثیر با پاجوش

بوته‌های ۲ تا ۳ ساله کنگر فرنگی پاجوش‌های زیادی در اطراف طوقه می‌دهند. در اسفند یا مهر، پاجوش‌هایی که ۲۰ تا ۳۰ سانتی‌متر ارتفاع و کمی ریشه دارند را با بیل جدا کنید و در جای جدید بکارید. پاجوش‌ها ویژگی‌های بوته مادر را دارند و زودتر از بوته‌های بذری محصول می‌دهند.

کنگر فرنگی کنار مارچوبه از سبزی‌های چندساله باغچه است؛ سبزی‌های پاییزه دیگر را در کاشت سبزی خوردن در پاییز ببینید.

سؤالات متداول

مطالب مرتبط

کاشت مارچوبه، راهنمای جامعکاشت سبزی خوردن در پاییزکلم بروکسلکاشت کلم در پاییزکاشت کرفسکاشت سبزی در گلدان و آپارتمان